Δεκτικότητα στην Εμπειρία · Πτυχή O6
Η κλίμακα δεν ρωτά για κόμματα, ψήφους ή πολιτικές. Μετρά πόσο εύκολα ξανανοίγει κανείς ένα ζήτημα που οι περισσότεροι θεωρούν λυμένο: αν η εξουσία, το έθιμο και οι κανόνες που παραλάβαμε οφείλουν να δικαιολογούνται ξανά, ή αν τα πολλά χρόνια υπηρεσίας τους έχουν ήδη δώσει πίστωση εμπιστοσύνης.
Δωρεάν, χωρίς εγγραφή, αποτελέσματα αμέσως
Οι δέκα δηλώσεις γυρίζουν γύρω από μία μόνο σχέση: τη δική σου με κανόνες που δεν έγραψες εσύ. Ρωτούν για την παράδοση, για την εξουσία, για το αν οι καθιερωμένοι τρόποι αξίζουν άλλη μια ματιά. Πουθενά δεν ρωτούν σε ποιο συμπέρασμα έφτασες. Δύο άνθρωποι που δεν συμφωνούν σε τίποτα συγκεκριμένο μπορούν να πέσουν στο ίδιο σημείο, αρκεί να συναντούν με τον ίδιο τρόπο ένα κλειστό ζήτημα. Εδώ καταγράφεται στάση απέναντι στους κανόνες και όχι απάντηση.
Η πτυχή ανήκει στη Δεκτικότητα στην Εμπειρία, την οικογένεια της όρεξης για το αδοκίμαστο, και στα ονόματα χρειάζεται προσοχή: ανοιχτότητα λέγεται συχνά ολόκληρη η διάσταση, ενώ η Ανοιχτότητα σε Αξίες είναι μία μόνο από τις έξι πτυχές της. Η Φαντασία στρέφει την ίδια όρεξη προς τον εσωτερικό κόσμο, τα Καλλιτεχνικά Ενδιαφέροντα προς την ομορφιά, η Περιπετειώδης Διάθεση προς άγνωστους τόπους. Αυτή εδώ τη στρέφει προς τους κανόνες και κρατά το κομμάτι της σχεδόν μόνη της.
Το όνομα ζητά μια κουβέντα. Στα αγγλόφωνα άρθρα η ίδια κλίμακα λέγεται Liberalism, και η λέξη οδηγεί σε λάθος δρόμο, γιατί στα ελληνικά ο φιλελευθερισμός δείχνει προς κόμματα και προς οικονομικά δόγματα, ενώ η κλίμακα δεν κουβαλά τίποτα κομματικό. Κάνει τη δουλειά που κάνουν και τα υπόλοιπα ονόματα του τεστ, όπως το Άγχος ή η Μετριοφροσύνη: δείχνει μια μετρημένη τάση και όχι μια ομάδα στην οποία ανήκεις.
Στη βιβλιογραφία το ίδιο έδαφος γράφεται ως Liberalism και ως Values, δηλαδή Αξίες, ενώ παλαιότερα κείμενα το περιγράφουν ως αντισυμβατικότητα. Οι διατυπώσεις εδώ ακολουθούν τις ελεύθερες δηλώσεις που δημοσίευσε ο Johnson και όχι κάποιο εμπορικό ερωτηματολόγιο.
Είναι η πτυχή της οποίας το όνομα παραπλανά περισσότερο από κάθε άλλη, οπότε αυτές οι τρεις γραμμές μετρούν εδώ πιο πολύ από το συνηθισμένο.
Το τεστ δεν ρωτά πουθενά για φόρους, σύνορα, κόμματα ή εκλογές, οπότε κανένα αποτέλεσμα εδώ δεν δείχνει ψήφο. Η κλίμακα καταγράφει πώς κρατά κανείς τους κανόνες γενικά, και στην πάνω άκρη της στέκονται άνθρωποι που ζητούν αλλαγές προς κάθε κατεύθυνση, ακόμη και την επιστροφή ρυθμίσεων που εγκαταλείφθηκαν πριν από δεκαετίες.
Η χαμηλή βαθμολογία διαβάζεται ως θρησκευτικότητα και η ψηλή ως έλλειψή της, και οι δύο αναγνώσεις αστοχούν. Οι δηλώσεις ρωτούν πόσο εύκολα ξανανοίγει ένας παγιωμένος κανόνας, ποτέ τι πιστεύει κάποιος. Πιστός που διαφωνεί με τη δική του παράδοση βγάζει ψηλά, και άνθρωπος χωρίς καμία πίστη βγάζει χαμηλά αν η δομή που παρέλαβε του φαίνεται να σηκώνει βάρος.
Το να ρωτάς γιατί υπάρχει ένας κανόνας και το να δυσκολεύεις τους γύρω σου είναι δύο χωριστά πράγματα, και οι αριθμοί το λένε καθαρά. Η πτυχή κάθεται στο 0,01 με τη Διαλλακτικότητα, στο μείον 0,02 με τον Θυμό και στο 0,04 με την Εμπιστοσύνη, δηλαδή σε μια κλίμακα όπου το 1,00 σημαίνει ταύτιση δεν μένει σχεδόν τίποτα.
Καμία άκρη δεν είναι η φωτισμένη. Καθεμιά αγοράζει κάτι που μια ομάδα χρειάζεται και το χρεώνει σε νόμισμα το οποίο η απέναντι πλευρά σπάνια προσέχει.
Ένας κανόνας σου μοιάζει με επιχείρημα που μπορεί να ξανανοίξει, οπότε πιάνεις πότε μια πρακτική έχει ζήσει περισσότερο από τον λόγο για τον οποίο φτιάχτηκε. Ομάδες που έχουν μέσα τους κάποιον σαν εσένα δεν κουβαλούν νεκρή διαδικασία επί δεκαετίες. Ο λογαριασμός έρχεται σε τριβή: κάθε ερώτημα που ξανανοίγει κοστίζει χρόνο στο δωμάτιο, και πολλά μαζί αφαιρούν το έδαφος πάνω στο οποίο πατούσαν οι υπόλοιποι.
Η πρώτη σου ερώτηση σε οποιονδήποτε κανόνα είναι «γιατί». Οι παραδόσεις οφείλουν να κερδίσουν τη θέση τους απέναντί σου, και η εξουσία κερδίζει τον σεβασμό σου μόνο αφότου τον κερδίσουν πρώτα τα επιχειρήματά της.
Διαβάζεις τις ρυθμίσεις που παρέλαβες ως συμπυκνωμένη εμπειρία: κάποιος είχε λόγο, και ο λόγος συχνά δεν φαίνεται από εδώ. Αυτό σε κάνει σταθερό συνεργάτη και προσεκτικό φύλακα όσων σπάνε αθόρυβα. Το κόστος λέγεται αδράνεια. Ένας κανόνας που έχει ξεμείνει από σκοπό κρατά τη θέση του, γιατί τίποτα μέσα σου δεν σπρώχνει να ανοίξει ξανά ο φάκελος.
Σέβεσαι αυτό που άντεξε στον χρόνο. Οι κανόνες και οι παραδόσεις κερδίζουν από σένα μια αρχική εμπιστοσύνη, και αλλάζεις θέση αργά, για καλούς λόγους.
Περίπου τέσσερις στους δέκα κάθονται στη μεσαία ζώνη, και το μεσαίο εδώ είναι στάση που δουλεύει, όχι απουσία στάσης. Λίγοι κανόνες ξανανοίγουν, οι περισσότεροι μένουν ήσυχοι, και ποιος θα πάει πού κρίνεται κατά περίπτωση. Επισκευή χωρίς κατεδάφιση.
Χαμηλή, μεσαία και υψηλή ζώνη κόβονται στο 30/40/30 των εκατοστημορίων, τη σύμβαση που ακολουθεί ο Johnson, και όχι σε κάποιον πολιτικό άξονα. Η βαθμολογία περιγράφει πώς κρατάς τους κανόνες, ποτέ αν στέκουν τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξες.
Το ακατέργαστο άθροισμα βγαίνει από δέκα απαντήσεις, οπότε κινείται από 10 ως 50. Η καμπύλη παρακάτω στηρίζεται σε 135.947 ολοκληρωμένα προφίλ και κάθεται χαμηλότερα από τις καμπύλες των γειτονικών πτυχών.
| Εκατοστημόριο | Ακατέργαστη βαθμολογία |
|---|---|
| 10 | 21 |
| 25 | 25 |
| 50 | 30 |
| 75 | 35 |
| 90 | 40 |
Ο μέσος όρος είναι 29,84 μονάδες με τυπική απόκλιση 7,49, η διάμεσος πέφτει στο 30 και ένα ακατέργαστο 30 αντιστοιχεί στο 52ο εκατοστημόριο. Τα μισά προφίλ μαζεύονται ανάμεσα σε 25 και 35 μονάδες. Οι άλλες πέντε πτυχές της δεκτικότητας κρατούν μέσους όρους από 35,3 ως 40,2, οπότε αυτή κάθεται χαμηλότερα από καθεμιά τους. Το εκατοστημόριο σε συγκρίνει με άτομα του φύλου και της ηλικίας σου.
Δύο διαφορές ομάδων θεωρούνται δεδομένες σε μια κλίμακα με τέτοιο όνομα, και καμία από τις δύο δεν βγαίνει μεγάλη.
Οι γυναίκες συγκεντρώνουν κατά μέσο όρο 29,97 μονάδες και οι άνδρες 29,66, διαφορά 0,31 σε ένα άνοιγμα σαράντα μονάδων. Μόνο δύο πτυχές από τις τριάντα χωρίζουν τα φύλα λιγότερο. Η ηλικία κινεί περισσότερο, προς τα κάτω: οι άνδρες πάνε από 29,8 κάτω των 21 σε 28,0 πάνω από τα 60 και οι γυναίκες από 30,0 σε 28,7, ενώ οι πτυχές της ευσυνειδησίας στο ίδιο διάστημα ανεβαίνουν. Στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες μετρώνται περίπου 250 άτομα ανά φύλο, οπότε το άκρο αυτό διαβάζεται ελαφρά.
Ανοιχτότητα λέγεται συχνά ολόκληρη η διάσταση, όμως η Ανοιχτότητα σε Αξίες είναι μία μόνο από τις έξι πτυχές της, και μάλιστα η πιο χαλαρά δεμένη: με την υπόλοιπη οικογένειά της πιάνει 0,34, τη δεύτερη πιο αδύναμη τέτοια σύνδεση σε ολόκληρο το τεστ. Ο δυνατότερος δεσμός της βρίσκεται έξω από το σπίτι της και κουβαλά πρόσημο μείον: μείον 0,28 με την Οργανωτικότητα.
Στη δουλειά η ψηλή βαθμολογία αποδίδει όταν μια διαδικασία μπαίνει σε αναθεώρηση. Ρωτάς από τι προστατεύει ένα βήμα, και η τίμια απάντηση κάποιες φορές είναι από τίποτα. Το ίδιο ένστικτο ακριβαίνει στη μέση μιας παράδοσης, όταν το ζήτημα έχει κλείσει και η ομάδα χρειάζεται να μείνει κλειστό. Η χαμηλή βαθμολογία διαβάζεται ως φύλαξη: κρατιέται η μνήμη του γιατί υπάρχει ένας κανόνας, οπότε παλιά ατυχήματα δεν επαναλαμβάνονται.
Στο σπίτι η διαφωνία σπάνια αφορά την απάντηση. Αφορά το αν το ερώτημα είναι καν ανοιχτό. Ο ένας βλέπει τον τρόπο με τον οποίο κρατιέται μια γιορτή ή μεγαλώνει ένα παιδί ως κάτι που λύνεται από την αρχή, ο άλλος ως κάτι παραλαμβανόμενο που αξίζει να περάσει παρακάτω. Ζευγάρια με μεγάλη απόσταση εδώ τα καταφέρνουν μόλις δουν ότι η κόντρα είναι διαδικαστική.
Στην πάνω άκρη το χρήσιμο δεν είναι η συγκράτηση αλλά η διαλογή: σχεδόν κάθε σύμβαση σηκώνει ερώτημα, ελάχιστες αξίζουν το κόστος, και η τέχνη βρίσκεται στο να ξεχωρίζουν πριν ξοδευτεί η καλή διάθεση των γύρω. Στην κάτω άκρη το κέρδος έρχεται όταν μια αναθεώρηση μπαίνει στο ημερολόγιο, αφού τίποτα εδώ δεν σπρώχνει από μόνο του να ξανανοίξει κάτι.
Οι έρευνες σε διδύμους χρεώνουν στην κληρονομιά περίπου τη μισή διαφορά ανάμεσα σε δύο ανθρώπους στα πέντε μεγάλα χαρακτηριστικά, και το μεγαλύτερο μέρος του υπολοίπου σε εμπειρίες που δεν τις μοιράζονται ούτε τα αδέλφια μιας οικογένειας. Μένει λοιπόν αληθινός χώρος για κίνηση, μόνο που η κίνηση είναι αργή: μέσα σε μια δεκαετία η θέση του καθενός απέναντι στους υπόλοιπους μένει σχεδόν ίδια, και η αλλαγή φτάνει ως μετατόπιση.
Οι νόρμες μας δείχνουν τη μετατόπιση να κατηφορίζει, ενώ οι πτυχές της ευσυνειδησίας στο ίδιο διάστημα ανεβαίνουν απότομα. Μία επιφύλαξη ζυγίζει εδώ περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στο τεστ: οι πίνακες νορμών συγκρίνουν διαφορετικούς ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών αντί να παρακολουθούν κάποιον μέσα στη ζωή του, οπότε η ωρίμανση και η γενιά μοιάζουν μέσα τους ολόιδιες. Σε μια κλίμακα για κανόνες που παραλαμβάνονται αυτό δεν είναι λεπτομέρεια: όσοι ήταν είκοσι χρονών σε άλλες δεκαετίες παρέλαβαν άλλους κανόνες.
Υψηλή ανοιχτότητα σε αξίες δίπλα σε υψηλή Οργανωτικότητα δεν μοιάζει καθόλου με την ίδια βαθμολογία δίπλα σε χαμηλή. Η πρώτη ξαναχτίζει το σύστημα και γράφει το καινούριο εγχειρίδιο, η δεύτερη απλώς δεν συμπαθεί το παλιό. Στους συνδυασμούς δουλεύει η πληρωμένη ανάλυση.
Δωρεάν, χωρίς εγγραφή, αποτελέσματα αμέσως
Η έκδοση των 300 ερωτημάτων μετρά την πτυχή με δέκα δηλώσεις και η έκδοση των 120 με τέσσερις. Οι επτά από τις δέκα είναι γραμμένες ανάποδα, δηλαδή η συμφωνία ρίχνει τη βαθμολογία αντί να την ανεβάζει, και περισσότερες ανάποδες κουβαλά μόνο μία πτυχή σε όλο το τεστ. Στη σύντομη έκδοση ανάποδα είναι οι δύο από τις τέσσερις. Κάθε απάντηση αξίζει από μία ως πέντε μονάδες, τα ανάποδα ερωτήματα αναποδογυρίζονται και ο πίνακας νορμών δίνει το εκατοστημόριο.
Το άλφα δείχνει πόσο καλά ταιριάζουν μεταξύ τους οι προτάσεις της ίδιας κλίμακας. Στην έρευνα η τιμή από 0,70 και πάνω θεωρείται στέρεη. Υπολογίσαμε τα νούμερα μόνοι μας από τα ανοιχτά δεδομένα του Johnson, οπότε συγκρίνονται με τα δημοσιευμένα.
Τα κείμενα των δηλώσεων λείπουν από τη σελίδα με πρόθεση. Όποιος τις συναντήσει από πριν απαντά αλλιώς όταν φτάσει η σειρά τους, οπότε εμφανίζονται μόνο αφού ξεκινήσει το τεστ.
300 ερωτήσεις · περίπου 40 λεπτά
Κάνε το πλήρες τεστ120 ερωτήσεις · περίπου 15 λεπτά
Κάνε τη σύντομη έκδοσηΔωρεάν, χωρίς εγγραφή, αποτελέσματα αμέσως
Σύρε τον δείκτη στη θέση που φαντάζεσαι ότι κρατάς απέναντι στους υπόλοιπους, δώσε ύστερα το τεστ και δες πόσο έπεσε έξω η εκτίμηση.
Το 0 σημαίνει χαμηλότερα από σχεδόν όλους όσους έκαναν το τεστ, το 100 σημαίνει υψηλότερα από σχεδόν όλους.
Αυτή είναι μια εκτίμηση, όχι μέτρηση. Το τεστ συγκρίνει τις απαντήσεις σου με νόρμες από πραγματικούς ανθρώπους.
Όχι, και το τεστ δεν θα μπορούσε να το ξέρει. Καμία από τις 300 δηλώσεις δεν αναφέρει κόμμα, μέτρο πολιτικής ή εκλογές, οπότε στα δεδομένα δεν υπάρχει πολιτική μεταβλητή. Η κλίμακα καταγράφει πόσο εύκολα ξανανοίγεις έναν κανόνα, και στην πάνω άκρη σπρώχνουν άνθρωποι προς κάθε κατεύθυνση, ακόμη και πίσω προς ρυθμίσεις που είχαν εγκαταλειφθεί.
Το όνομα έρχεται από την έρευνα της προσωπικότητας και είναι παλαιότερο από τα σημερινά κόμματα. Στη βιβλιογραφία η ίδια κλίμακα εμφανίζεται συχνά ως Values, δηλαδή Αξίες, που περιγράφει καλύτερα το περιεχόμενο. Στα ελληνικά κρατάμε την Ανοιχτότητα σε Αξίες, γιατί η λέξη φιλελευθερισμός θα έστελνε τον αναγνώστη στα κόμματα και στην οικονομία.
Καλή βαθμολογία δεν υπάρχει. Η ψηλή αγοράζει προθυμία για αναθεώρηση και πληρώνει σε τριβή, η χαμηλή αγοράζει συνέχεια και πληρώνει σε κανόνες που έμειναν πάνω από τον καιρό τους. Και οι δύο χρειάζονται, και η χρήσιμη πληροφορία κάθεται στο πώς συναντά αυτή η βαθμολογία τις υπόλοιπες του προφίλ σου.
Όχι, και συμβαίνει συχνά. Ανοιχτότητα λέγεται στα ελληνικά και ολόκληρη η διάσταση, όμως η πτυχή δένεται με την υπόλοιπη οικογένειά της μόνο στο 0,34, τη δεύτερη πιο αδύναμη τέτοια σύνδεση στο τεστ. Ο μέσος όρος της διάστασης κρύβει το κενό: οι άλλες πέντε πτυχές κινούνται από 35,3 ως 40,2 μονάδες, ενώ αυτή εδώ στις 29,8.
Τα δεδομένα λένε όχι. Η πτυχή κάθεται στο 0,01 με τη Διαλλακτικότητα, στο μείον 0,02 με τον Θυμό και στο μείον 0,01 με τον Αλτρουισμό, δηλαδή όσο πιο κοντά στο μηδέν φτάνει μια μέτρηση. Ο δυνατότερος δεσμός της σε όλο το τεστ είναι το μείον 0,28 με την Οργανωτικότητα, οπότε το μοτίβο αφορά πόση δομή θέλει κανείς γύρω του.
Πάνω στα ανοιχτά δεδομένα που δημοσίευσε ο Johnson η έκδοση των δέκα δηλώσεων μετρά άλφα 0,79 και η έκδοση των τεσσάρων 0,65, το χαμηλότερο νούμερο ανάμεσα στις τριάντα σύντομες πτυχές. Το σύντομο τεστ δείχνει καλά τις πέντε διαστάσεις, όμως εδώ οι τέσσερις δηλώσεις δίνουν ένδειξη και όχι μέτρηση.
Δέκα δηλώσεις ανά πτυχή στη μακριά διαδρομή, τέσσερις στη σύντομη, τριάντα πτυχές και στις δύο. Δεν υπογράφεις τίποτα, δεν πληρώνεις τίποτα, και τα εκατοστημόρια εμφανίζονται τη στιγμή που καταχωρείται η τελευταία απάντηση.
Δωρεάν, χωρίς εγγραφή, αποτελέσματα αμέσως