Samviskusemi · Undirþáttur C4
Metnaður er sá hluti lundarfarsins sem ræður hæðinni á þinni eigin kröfu. Þetta snýst ekki um getu heldur um hversu miklu máli það skiptir að næsta niðurstaða verði stærri en sú síðasta. Hátt stig kemst á áfangastað og horfir þegar lengra. Lágt stig ákveður hvað telst nóg og býr þar.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Metnaður mælir hversu hátt eigin krafa liggur og hversu fljótt hugurinn vill hækka hana aftur. Fullyrðingarnar tíu spyrja hvort ágæt niðurstaða dugi eða hvort stefnt sé á framúrskarandi, hvort verkefni séu valin af því að þau krefjast meira, og hvort það að ná markinu skilji eftir sig ró eða eirðarleysi. Kvarðinn telur ekkert af því sem þegar er komið í hús: hann mælir lystina en ekki uppskeruna.
Undirþátturinn tilheyrir samviskusemi, þeim þætti sem heldur utan um markmið, reglu og áreiðanleika, og hann situr nálægt miðju hans. Fylgnin við heildarstig þáttarins mælist 0,79 og aðeins sjálfsagi kemst nær. Að vilja stærri niðurstöðu er ein tilhneiging og að skila henni viku eftir viku er önnur, og þær skilja oftar leiðir en fólk býst við.
Í 135.947 sniðum úr löngu útgáfunni er meðaltalið hér 37,6 stig af 50, það þriðja hæsta af undirþáttum samviskusemi sex og tæpum sjö stigum ofar en sjálfsagi. Fólk gengst greiðlegar við metnaði en við eigin dagskrá, svo kvarðinn stendur hátt. Hrá 38 stig lenda því í miðri þvögunni, meðan efsti tíundi hlutinn opnast ekki fyrr en við 45 stig hjá körlum og 46 hjá konum.
Í fræðiritum heldur kvarðinn enska heitinu Achievement Striving, og eldri hefðin um afrekshvöt nær yfir sama svæði. Íslenska heitið Metnaður er okkar eigið, enda hafa undirþættirnir þrjátíu hvergi staðið á íslensku fyrr. Atriðin eru opnu IPIP-fullyrðingarnar úr útgáfu Johnsons.
Fá orð á þessum síðum draga að sér jafn mikið af aðfengnum merkingum og metnaður. Þrennt af því er lesið inn í hátt stig um leið og talan birtist, og ekkert af því er það sem kvarðinn mældi.
Rannsóknir kljúfa fullkomnunaráráttu í tvennt: togið upp að krefjandi viðmiði og óttann við að ná því ekki. Þessi kvarði tekur aðeins fyrri helminginn. Sá seinni á heima í taugaveiklun, og í okkar gögnum hreyfast þeir varla saman: metnaður stendur í mínus 0,19 gagnvart kvíða og mínus 0,40 gagnvart depurð. Há krafa fylgir ekki ótta.
Hvergi er spurt hversu margar stundir fara í vinnuna. Langur vinnudagur sprettur af starfinu eða af yfirmanni jafn oft og af lundarfari, og áráttukennda yfirvinnu les læknir öðruvísi. Metnaður tengist hér hraða en ekki lengd: sterkasta bandið utan þáttarins liggur í athafnasemi með 0,58 og ákveðni fylgir með 0,45.
Þessir tveir mynda þéttustu pörunina innan samviskusemi með 0,70 og þá þriðju þéttustu af öllum 435 pörum undirþátta í gögnunum, svo oft er talað um þá sem einn eiginleika. Þeir eru ekki einn. Hér liggur spurningin í því hversu hátt er miðað, en sjálfsagi svarar hinu hvort verkið haldi áfram eftir að það hættir að vera áhugavert.
Annar endinn kaupir vegalengd og greiðir fyrir hana með ánægjunni af því sem er komið. Hinn heldur ánægjunni og greiðir með seilingarfjarlægð.
Markið er sett rétt utan seilingar, og um leið og staðið er á því breytist það í nýtt gólf. Fólkið í kringum þig venst því að þitt nóg liggi hærra en þeirra. Reikningurinn kemur í hléinu: sigurinn dugar í um það bil einn dag og vegalengdin að baki hættir strax að telja.
Þröskuldurinn hækkar af sjálfu sér. Markmið sem næst gleður í svona einn dag, þá birtist það næsta, og hvíld fer að líða eins og tapaður tími. Eldsneyti, en með skatti.
Þú finnur út hvernig nógu góð niðurstaða lítur út og hættir að þrátta við þá skilgreiningu, sem losar allar þær stundir sem aðrir leggja í næsta prósent. Venjulegur dagur fær athygli meðan hann stendur yfir. Kostnaðurinn safnast upp á áratugum: geta sem aldrei var kölluð fram liggur ónotuð.
Þú kannt orðið nóg. Lífið er í þínum huga stærra en metorðastigar, og þú vilt frekar lifa vel í dag en að fínstilla allt endalaust fyrir starfsheiti.
Miðbandið heldur fjórum sniðum af hverjum tíu, um það bil 34 til 41 stig hjá körlum og 36 til 42 hjá konum. Þar kviknar metnaðurinn þegar hans er óskað: markmið sem skiptir máli fær alvöru rykk, hin fá heiðarlega yppt öxlum.
Lágt, meðal og hátt fylgja hundraðsröðinni 30/40/30, þeirri skiptingu úrtaksins sem Johnson notar, en ekki neinum þröskuldi um árangur. Hátt stig segir hvar þín eigin krafa liggur en ekki hverju hefur verið náð, og lágt stig er engin vöntun.
Hráa stigið er einfaldlega summa tíu svara þar sem hvert vegur 1 til 5. Ferillinn hér að neðan byggir á 135.947 kláruðum sniðum úr útgáfunni með 300 atriðum.
| Hundraðsröð | Hrátt stig |
|---|---|
| 10 | 29 |
| 25 | 34 |
| 50 | 39 |
| 75 | 43 |
| 90 | 47 |
Miðgildið er 37 hjá körlum og 38 hjá konum, og miðhelmingur hvors hóps liggur milli 32 og 42 og milli 34 og 43. Kvarðinn stendur hátt, svo hrá 38 stig sem líta myndarlega út eru nákvæmlega miðjan en ekki sterk niðurstaða. Hundraðsröð ber þig saman við fólk af þínu kyni og á þínum aldri.
Tveir hópamunir koma fram í gögnunum og aðeins annar þeirra hefur raunverulegt vægi.
Konur fá að meðaltali 38,2 stig og karlar 37,1. Munurinn er rétt rúmt stig og sá níundi minnsti af kynjamunum undirþáttanna þrjátíu. Aldurinn gerir meira: karlar fara úr 35,3 stigum undir 21 árs í 39,8 eftir sextugt og konur úr 36,9 í 40,3. Um 250 manns af hvoru kyni sitja í elsta reitnum, svo sá endi er vísbending.
Enginn systurkvarði nema sjálfsagi hangir jafn þétt við heildarstig þáttarins og þessi. Súlurnar hér að neðan stilla honum upp við hina fimm, þar sem trú á eigin getu nær 0,67, skyldurækni 0,48, reglusemi 0,41 og varfærni 0,33. Ein lína utan fjölskyldunnar er annars augnakasts virði: athafnasemi í úthverfu á sér engan nánari félaga í öllu líkaninu.
Í vinnu ræður þessi kvarði því hverju er boðið sig fram í. Hátt stig teygir sig í verkefnið sem er einu númeri stærra en það síðasta, og markmið sem var náð og aldrei skipt út fer ekki framhjá því lengi. Kostnaðurinn er loft sem hækkar jafnóðum: hægt er að skila góðu verki heilan áratug án þess að tilfinning um forskot vakni. Lágt stig heldur lögun starfsins og ver þau mörk, og greiðir fyrir með því að vera stundum gengið fram hjá.
Heima birtist metnaður í því hvert athyglin leitar. Hátt stig ber með sér drifkraft sem maki dáist að þvert yfir stofuna og þreytist á við hliðina á, því viðfangið liggur oftast framar en stofan. Lágt stig er meira á staðnum og með því er auðveldara að skipuleggja venjulegan laugardag, en maki sem les umhyggju sem hreyfingu áfram getur misskilið kyrrðina.
Í eigin þroska er spurningin sjaldan hversu mikill metnaðurinn er heldur að hverju hann vísar. Í efri endanum leggur eiginleikinn til ýtnina en nánast aldrei endurskoðunina, svo markmið sem var tekið í arf um tvítugt getur enn verið í gangi um fertugt án þess að nokkur hafi lesið það yfir. Í neðri endanum kemur breytingin, ef hún kemur, gegnum eitt mál sem reyndist þess virði að teygja sig eftir.
Tvíburagögn eru einu gögnin sem geta skipt muninum milli fólks í arf og reynslu, og á eiginleikum af þessu tagi enda þau yfirleitt nálægt helmingaskiptum. Hinn helmingurinn er athyglisverðari: hann rekst ekki á sameiginlegt heimili heldur á það sem hendir hvern og einn utan þess, svo tvö systkin alin upp við sömu kröfur enda ekki með sömu kröfu til sín. Röðin innan hópsins hreyfist síst: sá sem gerir miklar kröfur um tvítugt situr að öllum líkindum enn ofarlega um fimmtugt.
Viðmiðin okkar sýna stigið hækka um það bil fjögur stig frá yngsta hópnum til þess elsta, og allir sex undirþættir samviskusemi haga sér eins. Þarna er borið saman ólíkt fólk á ólíkum aldri á sama tímapunkti, svo hallinn er tilhneiging en ekki tímaáætlun. Metnaður breytir líka um lögun án þess að breyta um stærð: það sem hann beinist að um fimmtugt er sjaldnast það sama og um tvítugt.
Há krafa ofan á háum sjálfsaga er annað líf en sama krafa ofan á lágum, og það er í seinni pöruninni sem gremjan safnast fyrir. Að lesa eitt stig á móti öðru er einmitt það sem keypta greiningin gerir.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Langa útgáfan leggur 10 fullyrðingar undir þennan undirþátt og sú stutta fjórar. Hvert svar vegur 1 til 5, öfugt orðuðum atriðum er snúið við, og summan er borin við viðmiðatöflu fyrir kyn og aldursbil. Styttinguna þolir kvarðinn óvenju vel: alfa fellur aðeins úr 0,84 í 0,80, tap upp á 0,039 sem er það sjötta minnsta af undirþáttunum þrjátíu.
Alfa sýnir hversu vel fullyrðingar sama kvarða falla saman. Í rannsóknum er 0,70 og hærra talið traust. Við reiknuðum þessar tölur sjálf úr opnum gögnum Johnsons, svo hægt er að bera þær saman við birtar tölur.
Engin fullyrðinganna tíu stendur á þessari síðu. Svör breytast við það eitt að orðalagið hafi verið lesið fyrirfram, og þess vegna birtast atriðin ekki fyrr en mælingin er hafin.
300 spurningar · um 35 mínútur
Taka langa prófið120 spurningar · um 15 mínútur
Taka stuttu útgáfunaÓkeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Dragðu merkið þangað sem þú telur þig standa gagnvart öðru fólki og taktu svo prófið. Ágiskunin dregst yfirleitt í átt að því sem er elt þessa dagana.
0 þýðir lægra en næstum allir sem tóku prófið, 100 þýðir hærra en næstum allir.
Þetta er ágiskun, ekki mæling. Prófið ber svörin þín saman við viðmið úr raungögnum.
Annar kvarðinn setur hæðina á kröfuna, hinn ræður því hvort verkið haldi áfram eftir að það hættir að vera áhugavert. Fylgnin er 0,70, þéttasta parið innan samviskusemi, svo oftast fylgjast þau að. Þar sem leiðir skilja gefur há krafa ofan á lítilli úthaldsgetu hörðustu sjálfsgagnrýnina, og sá dómur er ósanngjarn.
Nei, það er miðjan. Allur kvarðinn stendur hátt í úrtakinu: miðgildið er 37 hjá körlum og 38 hjá konum, og efsti tíundi hlutinn opnast ekki fyrr en við 45 og 46 stig. Hrá stig segja ekkert fyrr en þau eru borin við viðmiðatöfluna fyrir kyn og aldur, því sama talan lendir á ólíkum stað eftir hópum.
Ekki á þessum kvarða. Metnaður og spennuleit mælast með 0,006 í gögnunum okkar, sem er eins nálægt engum tengslum og nokkuð kemst í líkaninu: af öllum 435 pörum undirþátta sitja aðeins sjö nær núlli. Að vilja stærri niðurstöðu og að vilja meiri spennu eru ólíkar lystir.
Nei. Fullyrðingarnar stilla þér upp á móti þinni eigin fyrri niðurstöðu en ekki á móti öðru fólki, og keppni er ekki það sem spurt er um. Hægt er að hækka eigin kröfu á hverju ári án þess að vita hvar aðrir standa, og eins að keppa af hörku innan kröfu sem hreyfist aldrei.
Stigið mjakast upp á við hjá flestum yfir fullorðinsárin, svo ekkert hér er njörvað niður, en hreyfingin er talin í árum frekar en vikum. Hegðun er fljótari en tilhneigingin: keppinautur, skiladagur eða sýnilegur stigi breyta því hverju er teygt sig eftir í vetur án þess að staðan á kvarðanum færist.
Alfa mældist 0,84 fyrir útgáfuna með tíu fullyrðingum og 0,80 fyrir þá með fjórum, hvort tveggja reiknað úr opnu gögnunum frá Johnson. Bilið á milli, 0,039, er það sjötta minnsta af undirþáttunum þrjátíu, svo þetta er einn af fáum kvörðum sem stutta prófið sljóvgar varla.
Tíu fullyrðingar standa á bak við þennan kvarða í löngu útgáfunni og fjórar í þeirri stuttu, og allir þrjátíu undirþættirnir koma til baka hvor leiðin sem er valin. Báðar eru ókeypis og hundraðsröðin þín birtist með sniðinu í heild.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax