Νευρωτισμός · Πτυχή N5
Η έλλειψη μέτρου, εκείνο που η βιβλιογραφία ονομάζει συνήθως παρορμητικότητα, μετρά πόσο δυνατά τραβά μια επιθυμία τη στιγμή που εμφανίζεται. Το ερώτημα δεν είναι τι θέλεις, αλλά τι κοστίζει η άρνηση. Στο πάνω άκρο η λαχτάρα έρχεται σαν ρεύμα, στο κάτω σαν πρόταση που την προσπερνάς.
Δωρεάν, χωρίς εγγραφή, αποτελέσματα αμέσως
Η κλίμακα διαβάζει πόσο δυνατά ακούγεται μια επιθυμία και τι κοστίζει η αναμονή. Οι δηλώσεις μιλούν για φαγητό πέρα από το σημείο του χορτασμού, για χρήματα που φεύγουν χωρίς να τα έχει προβλέψει κανένα σχέδιο, και για κάτι ευχάριστο που τραβά πέρα από την ώρα που είχες βάλει για τέλος. Ποια είναι η δική σου όρεξη δεν ρωτιέται πουθενά. Μετριέται μόνο η δύναμη του τραβήγματος.
Στον νευρωτισμό η πτυχή μπήκε επειδή η ήττα απέναντι σε μια επιθυμία αφήνει πίσω της εκνευρισμό με τον εαυτό, και η συγγένεια με τις γειτόνισσές της σταματά περίπου εκεί. Από τις έξι κλίμακες της διάστασης αυτή κρατιέται πιο χαλαρά από κάθε άλλη: με την υπόλοιπη πεντάδα φτάνει μόλις το 0,44, το χαμηλότερο νούμερο των έξι, ενώ ο πιο γερός δεσμός της βρίσκεται έξω από την οικογένεια, στο μείον 0,53 με την Περίσκεψη της ευσυνειδησίας.
Ένα βράδυ δεν αποδεικνύει τίποτα. Το πακέτο το τελειώνουν όλοι κάποια στιγμή, και μετά από μια βαριά βδομάδα το χέρι πάει σε ό,τι είναι πιο εύκολο. Εδώ μετριέται η συνηθισμένη βδομάδα: πόσο συχνά κερδίζει το τράβηγμα όταν δεν έχει πάει τίποτα στραβά, και πόση προσοχή φεύγει αθόρυβα στο να μένει αυτό το τράβηγμα σε ένα μέτρο.
Στην έρευνα το ίδιο έδαφος γράφεται σχεδόν πάντα ως παρορμητικότητα, ενώ παλιότερα κείμενα το περιγράφουν ως αδυναμία συγκράτησης. Οι δηλώσεις μας βγαίνουν από τη δεξαμενή ερωτημάτων IPIP που άνοιξε ο Goldberg και τακτοποίησε ο Johnson.
Τρεις γειτονικές έννοιες στέκονται αρκετά κοντά ώστε να παίρνουν τη θέση της στην κουβέντα, και κάθε αντικατάσταση αλλάζει το νόημα της βαθμολογίας.
Δεν είναι η ανάποδη όψη της. Το όνομα της κλίμακας τραβά προς τα εκεί, τα δεδομένα όχι: το ζευγάρι κάθεται στο μείον 0,41, δεσμός υπαρκτός και καθόλου καθρέφτης. Εδώ το ερώτημα είναι τι κοστίζει η άρνηση, ενώ η Αυτοπειθαρχία ρωτά αν η δουλειά συνεχίζεται όταν δεν τραβά τίποτα κανέναν. Μένει λοιπόν χώρος για κάποιον που βγάζει κάθε εργασία ως το τέλος και αδειάζει το ψυγείο στις έντεκα.
Πρόκειται για μέτρηση της προσωπικότητας και κατώφλι δεν υπάρχει πουθενά στο μήκος της. Την εξάρτηση την ορίζουν η βλάβη, ο έλεγχος που χάθηκε μέσα σε μήνες και όχι σε λεπτά, και το τι συμβαίνει όταν φύγει η συνήθεια, ενώ την κρίση τη βγάζει ειδικός μέσα σε συζήτηση. Οι περισσότεροι άνθρωποι στο πάνω άκρο δεν φτάνουν σε καμία εξάρτηση, και τίποτα εδώ δεν κάνει ανίχνευση.
Το να θέλεις τη δυνατή εκδοχή μιας εμπειρίας και το να μην μπορείς να την αναβάλεις βγήκαν σχεδόν ανεξάρτητα: το ζευγάρι μένει στο 0,24. Κάποιος που ζει για τις γρήγορες κατηφόρες κλείνει τον υπολογιστή στις δέκα χωρίς κόπο, και κάποιος που δεν ανέβηκε ποτέ σε τίποτα πιο γρήγορο από ποδήλατο χάνει το βράδυ του σε άλλο ένα επεισόδιο.
Καμία από τις δύο άκρες δεν είναι ο καλύτερος χαρακτήρας. Η μία πληρώνει σε κόπο, η άλλη σε χαμηλωμένη ένταση της ευχαρίστησης, και η μεσαία ζώνη δίνει λίγο και από τα δύο.
Η ευχαρίστηση καταγράφεται ολόκληρη και αμέσως, και αυτό κάτι αξίζει: το φαγητό, η μουσική και η παρέα σε βρίσκουν στη θέση σου αντί να περνούν από δίπλα. Το βάρος πέφτει στο κενό ανάμεσα στο θέλω και στην απόφαση. Το δικό σου είναι στενό, οπότε η επιλογή έχει συχνά κλείσει προτού προλάβει να διατυπωθεί η άλλη πλευρά.
Το να θέλεις κάτι αμέσως είναι για σένα ένα δυνατό ρεύμα. Αυτή η πάλη δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα αλλά ένα πιο δυνατό σήμα προς διαχείριση, και βοηθά η τάξη, όχι η ντροπή.
Η άρνηση σού βγαίνει φθηνή. Το δεύτερο πιάτο, οι εκπτώσεις και οι ανοιχτές καρτέλες περνούν χωρίς εσωτερική διαπραγμάτευση, και οι ώρες που χάνουν άλλοι σε εκείνον τον καβγά μένουν στη θέση τους. Μαζί έρχεται μια απόσταση: εκείνο που οι γύρω σου λένε ακαταμάχητο φτάνει σε εσένα σε κανονική ένταση, και η υπομονή για όποιον χάνει από αυτό ζητά προσπάθεια.
Οι επιθυμίες σού ψιθυρίζουν αντί να φωνάζουν. Να σταματήσεις στο ένα, να αποταμιεύεις αντί να ξοδεύεις, να κλείσεις την εφαρμογή: αυτά σου κοστίζουν λίγη θέληση.
Τέσσερα προφίλ στα δέκα πέφτουν στη μεσαία ζώνη, και εκεί το πράγμα μοιάζει με διαπραγμάτευση που έχει αξιοπρεπές ιστορικό. Κάποια βράδια το τράβηγμα κερδίζει έναν γύρο, τα περισσότερα όχι, και ως το πρωί κανένα από τα δύο δεν έχει αφήσει σημάδι.
Το χαμηλό, το μέσο και το υψηλό μοιράζονται κατά 30/40/30, τη σύμβαση εκατοστημορίων του Johnson, και δεν χαράζουν καμία κλινική γραμμή. Η κλίμακα περιγράφει μια όρεξη, όχι διαταραχή και όχι ετυμηγορία για τον χαρακτήρα σου, ενώ κατώφλι εξάρτησης δεν υπάρχει πουθενά πάνω της. Τίποτα εδώ δεν κάνει διάγνωση.
Δέκα απαντήσεις προστίθενται, άρα η ακατέργαστη βαθμολογία τρέχει από 10 ως 50. Η καμπύλη πιο κάτω βγαίνει από 135.947 ολοκληρωμένα προφίλ, και είναι στενή: πουθενά αλλού μέσα σε αυτή τη διάσταση οι άνθρωποι δεν μαζεύονται τόσο σφιχτά.
| Εκατοστημόριο | Ακατέργαστη βαθμολογία |
|---|---|
| 10 | 23 |
| 25 | 28 |
| 50 | 33 |
| 75 | 38 |
| 90 | 42 |
Οι μισοί άνδρες κάθονται ανάμεσα σε 27 και 36 μονάδες και οι μισές γυναίκες ανάμεσα σε 28 και 38, με διαμέσους 31 και 33. Το κέντρο βάρους στέκεται εδώ ψηλότερα από οπουδήποτε αλλού μέσα στον νευρωτισμό, οπότε ένα ακατέργαστο 32 είναι συνηθισμένο και όχι ανησυχητικό. Το εκατοστημόριο σε συγκρίνει με άτομα του φύλου και της ηλικίας σου.
Δύο διαφορές ανάμεσα σε ομάδες εμφανίζονται σε αυτή την κλίμακα, και η μεγαλύτερη από τις δύο είναι εκείνη που δεν την περιμένει κανείς.
Οι γυναίκες συγκεντρώνουν κατά μέσο όρο 32,9 μονάδες και οι άνδρες 31,0, διαφορά 1,9 και η τέταρτη μεγαλύτερη ανάμεσα στις έξι κλίμακες του νευρωτισμού. Η ηλικία δουλεύει περισσότερο: και οι δύο καμπύλες κρατούν το ύψος τους ως τα σαράντα και μετά κατεβαίνουν, οι άνδρες από 31,1 σε 27,8 και οι γυναίκες από 33,0 σε 30,1. Η μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα μετρά περίπου 250 άτομα κάθε φύλου, οπότε εκείνη την άκρη τη διαβάζουμε ως ένδειξη και όχι ως εύρημα.
Ο νευρωτισμός είναι έξι κλίμακες που αθροίζονται, και αυτή ταιριάζει με τη δική της οικογένεια λιγότερο από κάθε άλλη: μοιράζεται 0,44 με την υπόλοιπη πεντάδα, το χαμηλότερο από τα έξι νούμερα. Οι μπάρες δείχνουν με ποιες κλίμακες κρατά τελικά παρέα, και οι τρεις γερότερες γραμμές της βρίσκονται όλες μέσα στην ευσυνειδησία.
Στη δουλειά το χαρακτηριστικό ζει στα ψιλά γράμματα της μέρας και όχι στο αποτέλεσμα. Οι προθεσμίες τηρούνται, μόνο που ο δρόμος ως εκεί κάνει παρακάμψεις που ένας συνάδελφος με πιο ήσυχες ορέξεις δεν τις κάνει ποτέ. Ακριβό βγαίνει ό,τι δεν έχει τέλος από μόνο του: ένα παράθυρο συνομιλίας, ο περιηγητής, μια εργασία χωρίς πάτο. Στο κάτω άκρο η μέρα δείχνει πιο λιτή, και οι πιο θορυβώδεις γύρω σου διαβάζουν κάπου κάπου αυτή τη λιτότητα ως αποδοκιμασία.
Ανάμεσα σε ανθρώπους αυτό βγαίνει μέσα στην ίδια βδομάδα και ως γενναιοδωρία και ως τριβή. Οι υψηλές βαθμολογίες παραγγέλνουν τον έξτρα γύρο, τεντώνουν το βράδυ και είναι εξαιρετική παρέα γι αυτό, και οι ίδιες ακούνε από τον σύντροφο πώς κατέληξε ο λογαριασμός. Με τις χαμηλές στήνεται εύκολα ένα πρόγραμμα, με τίμημα έναν ρόλο που δεν τον ζήτησε κανείς: του λογιστή του σπιτιού.
Στην ανάπτυξη το να αποφασίζεις πιο σφιχτά μετακινεί ελάχιστα, γιατί το πόσο δυνατά φτάνει ένα τράβηγμα δεν το διαλέγει κανείς. Εκείνο που κινείται είναι η απόσταση ανάμεσα στην επιθυμία και στο χέρι: αν το πράγμα βρίσκεται μέσα στο σπίτι, αν η κάρτα είναι αποθηκευμένη, αν το σταμάτημα είναι απόφαση ή προεπιλογή. Πρόκειται για διευθέτηση και όχι για χαρακτήρα.
Πόσο από τη διαφορά ανάμεσα σε δύο ανθρώπους έρχεται μαζί τους φαίνεται από τις μελέτες συγγένειας, και για χαρακτηριστικά αυτής της οικογένειας το μερίδιο μαζεύεται κάπου κοντά στο μισό. Το υπόλοιπο δεν το γράφει το κοινό σπίτι αλλά όσα έτυχαν στο ένα παιδί και όχι στο αδέλφι δίπλα του. Έτσι το ύψος ούτε κληρονομείται ολόκληρο ούτε επιλέγεται, και αφού κάτσει, μετακινείται με ταχύτητα ετών.
Στον πληθυσμό η γραμμή κατεβαίνει μετά τα τριάντα, και οι δικές μας νόρμες δείχνουν το ίδιο σχήμα, περίπου τρεις μονάδες ανάμεσα στη νεότερη και στη μεγαλύτερη ομάδα. Μόνο που εκεί συγκρίνονται διαφορετικοί άνθρωποι μετρημένοι μία φορά, και όχι ένας άνθρωπος επί σαράντα χρόνια, οπότε η κλίση διαβάζεται ως τάση.
Δύο πράγματα στέκονται εδώ κοντά και δεν πρέπει να μπερδευτούν. Μια δυνατή όρεξη που ο άνθρωπος τη διαχειρίζεται είναι χαρακτηριστικό, και αυτό ακριβώς αναφέρει η κλίμακα. Μια συνήθεια που έχει πάρει ολόκληρη τη βδομάδα ή δεν απαντά πια σε καμία απόφαση είναι άλλο ζήτημα, με δική του βοήθεια. Κατώφλι πάνω στην κλίμακα δεν υπάρχει, καμία βαθμολογία προσωπικότητας δεν εντοπίζει ούτε αποκλείει τέτοιο ζήτημα, και τίποτα εδώ δεν κάνει ανίχνευση.
Η ίδια όρεξη είναι διαχειρίσιμη λεπτομέρεια όταν η Περίσκεψη στέκεται ψηλά και πολύ μεγαλύτερο κομμάτι της εικόνας όταν στέκεται χαμηλά. Το διάβασμα των ζευγαριών το αναλαμβάνει η πληρωμένη ανάλυση.
Δωρεάν, χωρίς εγγραφή, αποτελέσματα αμέσως
Η μεγάλη έκδοση βάζει πίσω από αυτή την πτυχή 10 δηλώσεις και η σύντομη 4. Κάθε απάντηση μετρά από 1 ως 5, οι αντεστραμμένες διατυπώσεις γυρίζουν ανάποδα πριν αθροιστεί οτιδήποτε, και το σύνολο διαβάζεται απέναντι στον πίνακα νορμών για το φύλο και την ηλικία σου, που επιστρέφει εκατοστημόριο. Πέντε από τις δέκα δηλώσεις είναι αντεστραμμένες, όπως και τρεις από τις τέσσερις της σύντομης.
Το άλφα δείχνει πόσο καλά ταιριάζουν μεταξύ τους οι προτάσεις της ίδιας κλίμακας. Στην έρευνα η τιμή από 0,70 και πάνω θεωρείται στέρεη. Υπολογίσαμε τα νούμερα μόνοι μας από τα ανοιχτά δεδομένα του Johnson, οπότε συγκρίνονται με τα δημοσιευμένα.
Καμία διατύπωση δεν μπαίνει σε αυτή τη σελίδα, και ο λόγος είναι πρακτικός: μια δήλωση που την έχεις συναντήσει από πριν παύει να πιάνει την αυθόρμητη αντίδρασή σου. Τα ερωτήματα ανοίγουν λοιπόν μέσα στο τεστ και όχι πριν από αυτό.
300 ερωτήσεις · περίπου 40 λεπτά
Κάνε το πλήρες τεστ120 ερωτήσεις · περίπου 15 λεπτά
Κάνε τη σύντομη έκδοσηΔωρεάν, χωρίς εγγραφή, αποτελέσματα αμέσως
Η εκτίμηση πριν από τη μέτρηση είναι το ζουμί. Ένας αριθμός που τον λες προτού δεις το αποτέλεσμα δείχνει κάτι που η βαθμολογία μόνη της δεν το πιάνει: πόσο καλά ξέρεις ήδη αυτό το κομμάτι σου. Εδώ την εκτίμηση την τραβά συνήθως το χειρότερο βράδυ του μήνα.
Το 0 σημαίνει χαμηλότερα από σχεδόν όλους όσους έκαναν το τεστ, το 100 σημαίνει υψηλότερα από σχεδόν όλους.
Αυτή είναι μια εκτίμηση, όχι μέτρηση. Το τεστ συγκρίνει τις απαντήσεις σου με νόρμες από πραγματικούς ανθρώπους.
Το IPIP-NEO ονομάζει την κλίμακα έλλειψη μέτρου, η βιβλιογραφία λέει συνήθως παρορμητικότητα, και τη δεύτερη λέξη την αναζητούν πολύ περισσότεροι άνθρωποι. Και τα δύο ονόματα δείχνουν τις ίδιες δέκα δηλώσεις, οπότε ο τίτλος κρατά το όνομα του ερωτηματολογίου και η γνώριμη λέξη μένει στο κείμενο.
Όχι. Η κλίμακα δεν έχει κατώφλι, άρα καμία βαθμολογία δεν βεβαιώνει και δεν αποκλείει μια εξάρτηση. Στο πάνω άκρο οι άνθρωποι αναφέρουν πιο συχνά ότι χάνουν από καθημερινές επιθυμίες, και η μεγάλη πλειοψηφία τους δεν φτάνει ποτέ σε κάτι τέτοιο. Μια συνήθεια που κοστίζει χρήματα ή σχέσεις και δεν υπακούει πια στις αποφάσεις σου πηγαίνει σε ειδικό και όχι σε ερωτηματολόγιο.
Όχι, και τα νούμερα το λένε καθαρά: το ζευγάρι κάθεται στο μείον 0,41, δεσμός και όχι καθρέφτισμα. Η Αυτοπειθαρχία ρωτά αν συνεχίζεται μια βαρετή δουλειά, ενώ εδώ το ερώτημα είναι τι γίνεται όταν κάτι ευχάριστο βρίσκεται σε απόσταση χεριού. Το γερότερο αντίβαρο αυτής της κλίμακας είναι η Περίσκεψη, στο μείον 0,53.
Επειδή οι ορέξεις για τις οποίες ρωτά είναι συνηθισμένες. Ο μέσος όρος πέφτει στο 32,1 πάνω σε κλίμακα από 10 ως 50, ο ψηλότερος από τους έξι, ενώ η Ευαλωτότητα μένει στο 25,7. Άρα 32 ακατέργαστες μονάδες είναι εδώ μεσαίο αποτέλεσμα, και η πάνω ζώνη ανοίγει γύρω στο 35 στους άνδρες και στο 37 στις γυναίκες.
Το άλφα βγαίνει 0,788 στη μεγάλη έκδοση και 0,706 στη σύντομη, μετρημένο πάνω στα ανοιχτά δεδομένα που δημοσίευσε ο Johnson, και τα δύο είναι τα χαμηλότερα ανάμεσα στις έξι κλίμακες του νευρωτισμού. Ο λόγος φαίνεται εύκολα: το φαγητό, τα χρήματα και οι οθόνες είναι ξεχωριστές ορέξεις, και ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να είναι δυνατός στη μία και ήσυχος στην άλλη.
Η μνήμη ξεγελά εδώ σχεδόν όλους: μένει η βραδιά που ξέφυγε και σβήνουν οι δέκα που πέρασαν ήσυχα, γι αυτό η εκτίμηση και ο αριθμός διαφωνούν τόσο συχνά. Το τεστ των 300 ερωτημάτων δίνει και στις τριάντα πτυχές από δέκα δηλώσεις, εκείνο των 120 από τέσσερις, και κανένα από τα δύο δεν κοστίζει τίποτα.
Δωρεάν, χωρίς εγγραφή, αποτελέσματα αμέσως