Openheid voor ervaring · Facet O2
Artistieke interesse gaat over de kracht waarmee schoonheid bij je binnenkomt. Muziek, een schilderij, een uitzicht, een zin die precies klopt: bereikt het je, en ga je er zelf naar op zoek? Bij hoge scores kan een stuk muziek de avond omgooien. Bij lage scores loop je erlangs en mis je niets.
Gratis, zonder registratie, direct je uitslag
Artistieke interesse in de Big Five meet hoeveel gewicht schoonheid in jouw leven heeft. De stellingen gaan over kunst, muziek, poëzie en landschap: houden die je aandacht vast, zoek je ze op, en scheelt het je dag of de ruimte om je heen mooi is of kaal. Kennis van kunst komt er niet in voor en smaak wordt nergens getoetst.
Het facet hoort bij openheid voor ervaring en kijkt naar buiten. Verbeelding speelt zich af achter je ogen en intellect wil doordenken, terwijl deze schaal aanneemt wat er via oog en oor binnenkomt. Tegelijk komt geen facet zo dicht bij het domein als geheel: van de zes deelt deze het meeste met de overige vijf, 0,54 in onze data.
Hoger dan deze schaal komt in het hele model niets. Over 135.947 profielen ligt het gemiddelde op 40,2 van de 50 punten, de eerste plaats van alle dertig facetten, en bij vrouwen op 41,9, het hoogste groepsgemiddelde in de hele test. Daaruit volgt iets onverwachts: 40 ruwe punten zetten een man net boven zijn eigen midden en een vrouw in haar onderste derde.
Onderzoek naar de zes facetten van openheid boekt deze schaal als esthetiek, en ouder werk noemt hetzelfde terrein esthetische sensitiviteit. Onze stellingen komen uit de vrij beschikbare itembank van Johnson en horen bij geen betaald instrument.
De naam van deze schaal zet mensen op drie verkeerde sporen, en elk spoor verandert wat een getal hier waard is.
De schaal gaat niet over kunnen. Gemeten wordt wat er binnenkomt, niet wat je handen kunnen. Wie geen toon zuiver houdt, belandt geregeld bovenaan, en een illustrator die ervan leeft kan in de middenband zitten omdat het vak werk is geworden. Vaardigheid, opleiding en smaak zijn drie losse dingen.
Deze twee woorden worden door elkaar gebruikt, en de cijfers houden ze uit elkaar: ze delen 0,35, minder dan artistieke interesse deelt met medeleven uit de vriendelijkheid, dat op 0,38 komt. Verbeelding maakt iets wat er niet was; deze schaal antwoordt op wat er al staat.
Gevoel voor schoonheid wordt geleverd met de aanname dat de zenuwen erbij dun zijn, en onze cijfers doen daar niet aan mee. Van de vierentwintig facetten buiten neuroticisme houdt juist deze de vlakste band met die hele familie: nergens boven 0,11 en bij angst precies nul.
Geen van de twee kanten heeft de fijnere ziel. De ene besteedt aandacht aan hoe dingen klinken en eruitzien, de andere legt die aandacht elders neer.
Vier maten muziek kunnen je avond omzetten. Je ziet het licht in een kamer en de lijn van een heuvel, en een kale ruimte sloopt je ook als alles erin werkt. Een museum of een wijd uitzicht is geen plicht maar brandstof. De rekening komt in tijd en geld, en in het besef dat anderen dit alles onder leuk wegbergen.
Schoonheid raakt je fysiek. Muziek, een schilderij of een landschap kunnen je dag kantelen, en je hebt die prikkel echt nodig.
Je beoordeelt een ding op wat het doet. Een stoel die je gewicht houdt verslaat een fotogenieke stoel, en een gedicht is een lange weg naar een kleine conclusie. De uren die anderen kwijt zijn aan twee tinten van één kleur blijven bij jou in de zak. De prijs is een kanaal dat uit staat: een plek zet je humeur en jij leest er niets van af.
Kunst laat je grotendeels koud, en dat is geen tekort. Jouw schoonheid zit eerder in iets dat werkt zoals het hoort.
Vier op de tien mensen komen in de middenband uit, en die band ligt bij de geslachten niet op dezelfde plek: bij mannen tussen 35 en 42 punten, bij vrouwen tussen 40 en 45. Schoonheid komt daar op goede momenten binnen.
Laag, gemiddeld en hoog verdelen de steekproef 30/40/30, de conventie die Johnson in deze normen aanhoudt. Het zijn banden in een steekproef en geen soorten mensen, en over de vraag of jouw smaak goed is doet geen enkele score uitspraak.
Tien antwoorden van 1 tot 5 punten leggen de ruwe score tussen 10 en 50. De curve komt uit 135.947 profielen en ligt gedrukt tegen haar bovenrand aan.
| Percentiel | Ruwe score |
|---|---|
| 10 | 31 |
| 25 | 37 |
| 50 | 42 |
| 75 | 46 |
| 90 | 49 |
De mediaan is 39 bij mannen en 43 bij vrouwen, en die 43 is de hoogste mediaan in het hele model. De helft van de mannen zit tussen 34 en 44 punten, de helft van de vrouwen tussen 39 en 47, dus 40 punten zijn hier gewoon en niet sterk. Een percentiel vergelijkt je met deelnemers van je eigen geslacht en leeftijd.
Hier lopen de geslachten verder uiteen dan waar ook buiten de angstige hoek van de test, en hier tellen de jaren erbij op in plaats van eraf te halen, als enige plek binnen openheid.
Vrouwen halen gemiddeld 41,9 punten en mannen 38,0, een gat van 3,9 op veertig punten, en alleen angst scheidt de geslachten verder. Leeftijd tilt beide lijnen op: mannen van 37,2 onder de 21 naar 39,3 boven de 60, vrouwen van 41,5 naar 42,8. Geen ander facet van openheid stijgt bij beide geslachten in elke leeftijdscel. In de oudste cel zitten per geslacht ongeveer 250 invullers, dus die rand wijst een richting en niets meer.
Openheid hangt losser aan elkaar dan elk ander domein: twee van haar facetten delen gemiddeld 0,29, tegen 0,48 bij consciëntieusheid en 0,52 bij neuroticisme. De staven lees je daarom één voor één, en een deel van wat deze schaal meeneemt ligt buiten haar familie: medeleven op 0,38 en hulpvaardigheid op 0,37 komen dichterbij dan verbeelding op 0,35.
Een hoge score valt op waar het resultaat bekeken of beluisterd wordt. Jij ziet de dia die niemand nakeek, het product dat werkt en toch goedkoop aanvoelt, en collega’s leren de laatste tien procent bij jou neer te leggen. Datzelfde oog vraagt een ronde extra over werk dat al goed was, terwijl een lage score zich aan de opdracht houdt en oplevert.
Gedeelde smaak doet hier veel stil werk. Hoge scores schuiven een concert of een kustlijn naar voren om iets te zeggen wat rechtstreeks niet lukt, en een schouderophalen terug komt harder aan dan de ander bedoelde. Lage scores stoppen hun zorg in het dagelijkse, en zien soms niet dat een uitnodiging om ergens naar te kijken een uitnodiging was om dichterbij te komen.
Aan de hoge kant hangt veel af van waar die gevoeligheid aan vastzit. Zonder werk om zich aan te binden blijft er smaak over, en of er iets gemaakt wordt beslist het profiel ernaast, vooral de facetten van consciëntieusheid. Aan de lage kant is er niets stuk: de omgeving werkt daar even hard op je humeur, of dat signaal nu doorkomt of niet.
Bij tweelingonderzoek komt ongeveer de helft van de verschillen tussen mensen op een Big Five-schaal op naam van aanleg, en het grootste deel van de andere helft op naam van wat mensen ieder apart meemaken, ook onder één dak. Ruimte om te schuiven is er dus, maar de rangorde tussen mensen ligt na tien jaar nog vrijwel gelijk.
Bijzonder is hier de richting. Het meeste van openheid dunt met de jaren uit, verbeelding het hardst, terwijl gevoel voor schoonheid in elke leeftijdscel van beide geslachten iets bijkomt. Blootstelling biedt zich meteen aan: smaak is een van de weinige delen van een persoon waar een leven blijft opstapelen. Maar deze normen zetten verschillende mensen op één moment naast elkaar, dus een deel van die helling hoort bij de generaties en niet bij het ouder worden.
Eén getal laat open waar die gevoeligheid aan vastzit. Hoge artistieke interesse naast hoge zelfdiscipline maakt dingen, naast een lage verzamelt ze ze. Juist zulke combinaties zijn het werk van de betaalde analyse.
Gratis, zonder registratie, direct je uitslag
In de versie van 300 items rust artistieke interesse op 10 stellingen, in die van 120 op 4. Elk antwoord is 1 tot 5 punten waard, vijf van de tien stellingen staan omgekeerd en worden gedraaid voor het optellen. De som gaat langs de normtabel voor jouw geslacht en leeftijdsgroep, en dat maakt er een percentiel van.
Alfa laat zien hoe goed de uitspraken van een schaal bij elkaar passen. In onderzoek geldt 0,70 en hoger als solide. Wij hebben deze getallen zelf berekend op de open data van Johnson, dus ze zijn te vergelijken met de gepubliceerde waarden.
De stellingen zelf citeren we hier bewust niet. Wie de bewoording vooraf leest, antwoordt anders, en daarom komen ze pas in beeld zodra de test draait.
300 vragen · ongeveer 35 minuten
Doe de volledige test120 vragen · ongeveer 15 minuten
Doe de korte versieGratis, zonder registratie, direct je uitslag
Zet de schuif op de plek waar jij jezelf tussen andere mensen vermoedt, doe daarna de test en kijk hoe ver die gok ernaast zat.
0 betekent lager dan bijna iedereen die de test deed, 100 betekent hoger dan bijna iedereen.
Dit is een schatting, geen meting. De test vergelijkt je antwoorden met normen van echte mensen.
Nee. De schaal vraagt nergens wat je kunt maken, alleen of kunst, muziek en landschap bij je binnenkomen en hoeveel ruimte je ze geeft. Mensen die nooit iets hebben uitgevoerd of tentoongesteld, komen hier regelmatig bovenaan. Voor het maken zelf zijn vakmanschap en volhouden nodig, en die wonen elders in een profiel.
De bovenste band begint bij 43 ruwe punten voor mannen en bij 46 voor vrouwen, hoog omdat de hele schaal tegen haar bovenrand ligt. 40 van de 50 zet een man net voorbij het midden van zijn groep en een vrouw in haar onderste derde.
Vrouwen halen gemiddeld 41,9 punten en mannen 38,0, een gat van 3,9 punten dat alleen angst overtreft. Hetzelfde verschil komt in grote steekproeven terug en over de oorzaken wordt nog gediscussieerd: waar kinderen op leren letten, hoe mensen over zichzelf rapporteren, en biologie. Het vergelijkt groepsgemiddelden en voorspelt niets over één persoon.
Hier zijn de cijfers helder. Van alle facetten buiten neuroticisme houdt dit de zwakste banden met dat domein: met geen van de zes schalen erboven 0,11 en met angst een ronde nul. De beeldvorming rond de trillende estheet krijgt bij ons dus geen enkele steun.
Openheid is het domein en artistieke interesse het tweede van de zes facetten daaronder. Met het eigen domein loopt ze mee op 0,71 en met de overige vijf samen op 0,54, de strakste aansluiting binnen het domein. Toch blijft het grootste deel van de beweging ongedeeld, dus een domeinscore in de middenband kan een sterke trek naar schoonheid verbergen.
Alfa kwam uit op 0,811 voor de vorm met tien stellingen en op 0,748 voor die met vier, beide op de open data van Johnson. Allebei werken ze. De korte vorm bespaart tijd en betaalt daarvoor met scherpte, en dat verlies is op facetniveau beter te zien dan op domeinniveau.
Tien stellingen beslissen deze score, en dezelfde ronde levert de andere negenentwintig facetten mee op. De lange versie geeft per facet het scherpste beeld, de korte is er voor als de tijd dringt.
Gratis, zonder registratie, direct je uitslag