Víðsýni · Undirþáttur O2
Listrænn áhugi mælir hversu fast fegurð nær til þín. Tónlist, málverk, landslag, vel smíðuð setning: kemst eitthvað af þessu inn, og sækist þú eftir því? Efst á kvarðanum getur laglína í fjórum töktum umturnað heilum degi. Neðst gengur fólk framhjá og finnur ekki að neitt hafi farið forgörðum.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Listrænn áhugi í stóru fimm mælir hversu mikið fegurð skiptir þig máli. Fullyrðingarnar spyrja um myndlist, tónlist, skáldskap og landslag: halda þessi svið athyglinni, er leitað að þeim að eigin frumkvæði, og verður dagurinn annar eftir því hvort herbergið í kring er fallegt eða snautt. Hvorki þekking né smekkvísi kemur til álita.
Undirþátturinn tilheyrir víðsýni og snýr út í heiminn. Ímyndunarafl vinnur í hvarfi og vitsmunaleg forvitni þrætir um hugmyndir, en þessi kvarði tekur við því sem berst inn um augu og eyru. Hann er jafnframt það sem næst kemur því að standa fyrir þáttinn allan: af undirþáttunum sex deilir hann mest með hinum fimm, 0,54 í gögnunum okkar, og tengslin við þáttinn mælast 0,71.
Hærra en þessi kvarði stendur enginn í líkaninu. Yfir 135.947 kláruðum sniðum er meðaltalið hér 40,2 stig af 50, það hæsta af þrjátíu undirþáttum, og hjá konum 41,9, hæsta meðaltal sem nokkur hópur fær í öllu prófinu. Af því leiðir niðurstaða sem kemur mörgum í opna skjöldu: hrátt 40 liggur rétt ofan við miðju hjá körlum og innan lægsta þriðjungsins hjá konum.
Í fræðiritum um sexskiptingu víðsýnis heitir kvarðinn Aesthetics, og eldri verk kalla sama svæði fagurfræðilegt næmi. Heitið Listrænn áhugi er okkar íslenska val. Atriðin koma úr opna safninu sem Johnson tók saman, aldrei úr lista sem seldur er.
Þrjár hugmyndir standa svo nálægt þessum kvarða að þær breyta lestrinum á tölunni, og íslenska heitið ýtir undir fyrstu þeirra.
Heitið hljómar eins og handverk, en kvarðinn spyr aldrei hvað hendurnar geta. Hann skráir hvað kemst inn. Manneskja sem heldur ekki lagi lendir efst, og starfandi myndskreytir getur staðið í miðbandinu af því að handverkið varð vinna. Kunnátta, skólun og smekkur eru þrennt, og engin fullyrðing nálgast tvö fyrstu.
Orðin tvö eru notuð sem eitt, og gögnin leyfa það ekki: sameiginlegt mælist 0,35, minna en þessi kvarði á með samúð úr samvinnuþýði, þar sem talan er 0,38. Ímyndunarafl framleiðir það sem hvergi var; listrænn áhugi svarar því sem þegar stendur í heiminum, hvort sem manneskja gerði það eða náttúran.
Næmi fyrir fegurð á að sögn að koma í pakka með brothættum taugum, og tölurnar okkar hafna þeim pakka. Af tuttugu og fjórum undirþáttum utan taugaveiklunar á þessi flötustu tengslin við fjölskylduna þar: hvergi hærra en 0,11 við nokkurn af sex kvörðum hennar, og hreint núll við kvíða.
Hvorugur endinn geymir fínni manneskju. Annar eyðir athygli í hvernig hlutir líta út og hljóma, hinn eyðir henni annars staðar.
Þú tekur eftir ljósinu í herbergi og línunni í hæðinni, og snautt rými dregur úr þér þrótt þótt allt í því virki. Söfn, tónleikar og víð útsýni eru eldsneyti og engin skylda. Reikningurinn kemur í tíma og peningum, og í því að láta sig varða hvað fólkið í kring skráir undir orðið huggulegt.
Fegurð í tónlist, myndlist eða náttúru snertir þig líkamlega. Ljótt umhverfi dregur raunverulega úr þér mátt, og hvetjandi umhverfi lyftir öllu sem þú gerir í því.
Hlutur er dæmdur af því sem hann gerir. Stóll sem heldur þunga vinnur þann sem kemur vel út á mynd. Stundirnar sem aðrir setja í val milli tveggja blæbrigða af sama lit verða þínar. Kostnaðurinn er lokuð rás: umhverfið stillir skapið hvort sem er, og þaðan berast engar mælingar.
Þú metur hluti fyrst eftir gagnsemi. Verkfæri sem virkar slær út fallegt verkfæri, og þessi skýra forgangsröðun heldur valinu einföldu.
Fjórir af hverjum tíu standa í miðbandinu, og bandið liggur ekki á sama stað hjá kynjunum: 35 til 42 stig hjá körlum og 40 til 45 hjá konum. Fegurð kemst inn á góðum stundum og setur vikunni engin skilyrði.
Lágt, meðal og hátt skipta úrtakinu 30/40/30, sú venja sem Johnson notar í þessum viðmiðum. Böndin eru svæði í úrtaki en ekki manngerðir, og engin tala hér fellir dóm um smekk þinn.
Tíu svör, hvert á einu til fimm stigum, gefa hráa tölu milli 10 og 50. Ferillinn hér að neðan er dreginn upp úr 135.947 kláruðum sniðum, og hann hallar upp við efri brún sína.
| Hundraðsröð | Hrátt stig |
|---|---|
| 10 | 31 |
| 25 | 37 |
| 50 | 42 |
| 75 | 46 |
| 90 | 49 |
Miðgildið er 39 stig hjá körlum og 43 hjá konum, og þessi 43 eru hæsta miðgildi sem nokkur hópur nær á kvörðunum þrjátíu. Helmingur allra karla fær milli 34 og 44 stig og helmingur kvenna milli 39 og 47, svo 40 stig eru hversdagsleg tala hér frekar en sterk. Hundraðsröð stillir þér upp við fólk af þínu kyni og á þínum aldri sem tók þetta próf á netinu.
Hér skilja kynin sig meira að en nokkurs staðar utan kvíðahornsins í prófinu, og hér er jafnframt eini staðurinn í víðsýni þar sem árin bæta við í stað þess að draga frá.
Konur fá að meðaltali 41,9 stig og karlar 38,0, munurinn er 3,9 stig, og aðeins kvíði dregur kynin frekar í sundur. Aldurinn ýtir báðum ferlum upp: karlar fara úr 37,2 undir 21 árs í 39,3 eftir sextugt, konur úr 41,5 í 42,8. Þetta er eini undirþáttur víðsýnis sem hækkar hjá báðum kynjum í öllum fjórum aldursbilum. Hækkunin er lítil, og efsta aldursbilið telur um 250 svör af hverju kyni, svo brúnin þar er vísbending og ekki meira.
Víðsýni hangir laust saman: tveir undirþættir þess eiga að jafnaði 0,29 sameiginlegt, á meðan samviskusemi gefur 0,48 og taugaveiklun 0,52. Næst standa tilfinninganæmi með 0,42 og vitsmunaleg forvitni með 0,38, en samúð úr samvinnuþýði nær 0,38 líka og hjálpsemi 0,37, svo hluti af félagsskapnum liggur utan fjölskyldunnar.
Hátt stig sést þar sem afraksturinn er skoðaður eða hlustað á hann. Þú kemur auga á skyggnuna sem fór óyfirlesin út, orðalagið sem hljómar falskt, vöruna sem gengur og virkar samt ódýr, og samstarfsfólk fer smám saman að afhenda þér síðustu tíu prósentin. Sama auga biður um eina umferð til viðbótar á verki sem var þegar nógu gott, en lágt stig heldur sig við verklýsinguna og skilar.
Sameiginlegur smekkur vinnur hér mikið hljóðlátt verk. Efst á kvarðanum eru tónleikar, bók eða strandlengja rétt fram til að segja það sem ekki er sagt beint, og fálæti á móti hittir fastar en ætlað var. Neðst fer umhyggjan í hversdagslega hluti sem koma að gagni, og þá getur farið framhjá að boð um að skoða eitthvað var boð um að koma nær.
Efst á kvarðanum liggur spurningin í því hverju næmið er tengt. Ef ekkert verk tekur við því verður eftir smekkur og ekkert annað, og hvort eitthvað verður til ræðst af sniðinu í kring: kvarðar samviskuseminnar í sömu niðurstöðu segja meira um það en þessi tala. Neðst er ekkert brotið sem þarf að laga, og hagsýnin sem ræður þar sparar bæði tíma og fé.
Erfðir eiga sinn hlut, og hann er stór án þess að vera allur. Rannsóknir á tvíburum og skyldmennum rekja nálægt helmingi þess sem skilur fólk að á kvörðum stóru fimm til erfðaefnisins, og megnið af hinum helmingnum til aðstæðna sem börn undir sama þaki deila ekki. Pláss til að hreyfast er þar með til, en innbyrðis röð fólks á þessum kvarða er áþekk eftir tíu ár: sá sem stoppaði fyrir útsýni um tvítugt stoppar enn um þrítugt.
Óvenjulegt hér er áttin. Víðsýni þynnist yfirleitt með árunum og ímyndunarafl bratt, en næmið fyrir fegurð þokast upp í hverju aldursbili hjá báðum kynjum, um tvö stig hjá körlum og rúmt eitt hjá konum. Nærtækasta skýringin er einföld: smekkur er einn af fáum hlutum í lundarfari sem lífið heldur áfram að bæta í. Viðmiðin bera samt ólíka árganga saman á sama degi, svo hluti hallans tilheyrir kynslóðum og ekki hækkandi aldri.
Ein tala segir ekki hverju næmið er fest við. Hár listrænn áhugi við hlið hás sjálfsaga byggir hluti, við hlið lágs sjálfsaga safnar hann þeim. Keypta gervigreindargreiningin les einmitt slík pör.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Útgáfan með 300 atriðum mælir listrænan áhuga með 10 fullyrðingum og útgáfan með 120 atriðum með fjórum. Hvert svar gildir eitt til fimm stig, fimm fullyrðingar af tíu eru öfugt orðaðar og tvær af fjórum í styttri gerðinni, og þeim er snúið við áður en lagt er saman. Summan er svo borin við viðmiðatöflu fyrir kyn þitt og aldursbil, og út kemur hundraðsröð frekar en hrá tala.
Alfa sýnir hversu vel fullyrðingar sama kvarða falla saman. Í rannsóknum er 0,70 og hærra talið traust. Við reiknuðum þessar tölur sjálf úr opnum gögnum Johnsons, svo hægt er að bera þær saman við birtar tölur.
Fullyrðingarnar standa ekki á þessari síðu að yfirlögðu ráði. Atriði sem er lesið fyrirfram færir svarið til, svo þau koma fyrst í ljós eftir að mælingin er byrjuð.
300 spurningar · um 35 mínútur
Taka langa prófið120 spurningar · um 15 mínútur
Taka stuttu útgáfunaÓkeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Dragðu merkið þangað sem þú býst við að standa við hlið annarra og svaraðu svo fullyrðingunum. Kvarðinn liggur hátt hjá flestum, svo ágiskun rétt yfir meðallagi getur endað neðan miðju í þínum viðmiðunarhópi.
0 þýðir lægra en næstum allir sem tóku prófið, 100 þýðir hærra en næstum allir.
Þetta er ágiskun, ekki mæling. Prófið ber svörin þín saman við viðmið úr raungögnum.
Nei. Kvarðinn spyr aldrei hvað þú getur gert, aðeins hvort myndlist, tónlist og landslag komist inn og hversu mikið rúm þau fá. Fólk sem hefur aldrei komið fram og aldrei sýnt neitt lendir efst á honum reglulega. Að búa eitthvað til krefst svo handverks og þrautseigju, og þau atriði liggja í öðrum hlutum sniðsins.
Háa bandið opnast við 43 hrá stig hjá körlum og 46 hjá konum, og þröskuldarnir eru háir af því að allur kvarðinn þrengist upp á við. Þar af kemur óþægileg staðreynd: 40 af 50 setur karl rétt ofan við miðju hópsins og konu í lægsta þriðjunginn, nálægt hundraðsröð 56 og 33.
Konur fá að meðaltali 41,9 stig og karlar 38,0, munurinn er 3,9 og aðeins kvíði fer yfir hann. Sami munur kemur fram í stórum úrtökum og ástæðurnar eru enn ræddar: hvað börnum er kennt að taka eftir, hvernig fólk skrifar um eigin viðbrögð, og líffræði. Þetta er samanburður á meðaltölum hópa og spáir engu um neinn einstakan mann.
Hér svara gögnin skýrt. Af undirþáttunum utan taugaveiklunar á þessi þau flötustu tengsl við þann þátt: hvergi hærra en 0,11 við nokkurn af sex kvörðum hans, og hreint núll við kvíða. Hæsta talan mælist við félagslegt óöryggi og hún er of lág til að lesa nokkuð úr. Myndin af skjálfandi fagurkera fær enga hjálp úr þessum tölum.
Víðsýni er þátturinn og listrænn áhugi annar af sex undirþáttum hans. Tengslin við eigin þátt mælast 0,71 og við hina fimm samanlagt 0,54, þéttasta setan sem finnst í víðsýni: ef aðeins einn undirþáttur af sex væri þekktur giskaði þessi best á þáttinn. Meirihlutinn er samt ekki sameiginlegur, svo miðlungstala í þættinum getur hulið sterkt tog í átt að fegurð.
Alfa reiknast 0,811 fyrir gerðina með tíu fullyrðingum og 0,748 fyrir þá með fjórum, hvort tveggja úr opnu gögnunum frá Johnson. Báðar mæla, en styttri gerðin sparar tíma og borgar fyrir hann með grófari mynd, og það sést mun betur á undirþáttunum en á þáttunum fimm.
Tíu fullyrðingar ákveða þetta stig og sama umferð klárar hina tuttugu og níu kvarðana. Langa gerðin gefur skýrustu myndina af undirþáttunum, stutta gerðin er til þegar tíminn er lítill. Hvorug kostar krónu og hvorug biður um skráningu.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax