Samvinnuþýði · Undirþáttur A4
Sáttfýsi ræður því hvað gerist þegar þinn hagur og hagur annarrar manneskju vísa sitt í hvora áttina. Há stig gefa eftir snemma og kjósa helst að deilan verði aldrei til. Lág stig halda sinni línu og láta ágreininginn sjást, sem er hvorki þrjóska né kuldi heldur annar háttur á sama verki. Kvarðinn mælir viðbragðið en ekki hvor aðilinn hafði rétt fyrir sér.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Sáttfýsi skráir hvað þú gerir þegar tveir hagsmunir komast ekki báðir fyrir. Fullyrðingarnar tíu hringsóla um rifrildið, hvassa svarið og minnið sem heldur utan um gamla móðgun. Sjö af tíu eru orðaðar gegn eiginleikanum, svo hátt stig er að mestu byggt úr núningi sem varð aldrei til. Hvort sú staða sem gefin var eftir hafi verið sú rétta spyr kvarðinn aldrei um.
Undirþátturinn tilheyrir samvinnuþýði, þeim þætti sem safnar saman framkomunni við annað fólk, og engin systir hans stendur eins vel fyrir þáttinn í heild: fylgnin við hinar fimm samanlagðar mælist 0,65, á móti 0,64 hjá hjálpsemi og 0,26 hjá hógværð. Innan fjölskyldunnar liggur hreinskilni næst með 0,58, þar á eftir koma hjálpsemi með 0,47, samúð með 0,44, traust með 0,42 og hógværð með 0,32.
Stigið lýsir fastri stillingu en ekki einum degi. Í afgreiðslu á heilsugæslu lætur hver sem er undan, og röngum sektarmiða mótmæla allir. Þessi kvarði nær utan um venjulega tilvikið, þar sem ekkert þvingar hendina á þér og hvorug leiðin kostar sérstaklega mikið, og sú stilling mjakast hægt upp á við gegnum ævina: elstu hóparnir í viðmiðum okkar sitja fjórum til fimm stigum ofar þeim yngstu.
Í fræðiritum gengur svæðið undir enska heitinu Compliance, og fjarlægari endi þess er þar gjarnan kallaður árekstrasækinn stíll. Íslenska heitið Sáttfýsi er okkar val. Atriðin tíu koma úr opna IPIP-safninu í samantekt Johnsons en ekki úr seldum lista.
Hver þeirra liggur nógu nálægt til að vera lesin inn í kvarðann, og hver þeirra breytir því hvað talan er í raun að segja þér um hversdaginn.
Sterkasta band þessa kvarða út fyrir eigin þátt er neikvætt: mínus 0,52 við bráðlyndi, og engin af pörunum þrjátíu og sex milli samvinnuþýðis og taugaveiklunar liggur jafn andstætt. Spurningarnar eru samt tvær. Bráðlyndi mælir hversu hratt hitnar í kolunum, þessi kvarði hvað verður gert við áreksturinn eftir að hann er þegar orðinn til.
Nánasta systirin með 0,58, og þær tvær eru sífellt lagðar saman í eitt orð um góða manneskju. Hreinskilni snýst um heiðarlegan leik: engin smjaðurorð og engar krókaleiðir kringum fólk. Sáttfýsi snýst um að heyja ekki stríðið. Sá sem segir þér umbúðalaust hvar þú stendur og þrætir um það daglega mælist hátt á fyrri kvarðanum og lágt á þeim síðari.
Þetta er ekki skortur á burðarási, þótt heitið sjálft ýti undir þann lestur. Gögnin styðja skiptin ekki: við ákveðni skarast þessi kvarði aðeins um mínus 0,30, meðan hógværð stendur við sömu ákveðni í mínus 0,57. Að nefna áætlun og að berjast fyrir henni eru tvö ólík verk, og sama fólkið vinnur þau bæði. Kvarðinn segir hvað gert er við árekstur, ekki hvort skoðun sé til staðar.
Hvorugur endinn er betri nágranni. Annar ver sambandið fyrst, hinn ver stöðuna, og starfhæfur hópur þarf hvort tveggja innanborðs.
Þú finnur útgáfuna sem allir geta lifað við, og þú finnur hana snemma, oftast áður en hinn aðilinn tók eftir því að nokkuð væri óútkljáð. Herbergi mýkjast í kringum þá venju. Kostnaðurinn kemur seinna og hljóðlega: fólk sem mætir aldrei mótspyrnu hættir að athuga hvort samþykkið þitt var samþykki eða bara þögn.
Þér tekst að slökkva deilur áður en þær kvikna og finna sameiginlega hagsmuni undir rifrildinu. Eitt er vert að vakta: samþykki sem kostar þig þögn er ekki friður.
Þú segir það sem hvort eð er þarf að segjast, og þú segir það meðan málið er enn lítið. Enginn þarf að giska á afstöðu þína, og vandi sem hefði legið í kafi mánuðum saman er greiddur með tíu vandræðalegum mínútum. Ekki var samt hver hæð þess virði að ganga upp hana, og umhverfið slitnar dálítið á leiðinni.
Átök hræða þig ekki. Þú andmælir opinskátt þegar skoðanir stangast á, og fólk lærir að já-ið þitt merkir já vegna þess að nei-ið þitt er raunverulegt.
Fjórir af hverjum tíu standa í miðbandinu, og þaðan er þetta praktískt. Núningurinn fer þangað sem hann borgar sig og hvergi annað: eftirgjöf um tímasetningar, festa um innihaldið. Fólk í þessu bandi man sjaldan eftir að hafa tekið ákvörðun um það.
Lágt, meðal og hátt skipta úrtakinu 30/40/30, sú venja sem Johnson notar í þessum viðmiðum. Hvorugur endinn er dómur um mannkosti: kvarðinn skráir hvernig árekstur hagsmuna er meðhöndlaður en ekki hvor aðilinn hafði á réttu að standa.
Svörin tíu leggjast saman í hrátt stig á bilinu 10 til 50. Ferillinn hér að neðan er dreginn upp úr 135.947 kláruðum sniðum í löngu útgáfunni, og kynin liggja hér nær hvort öðru en á fjórum af undirþáttunum sex í þessum þætti.
| Hundraðsröð | Hrátt stig |
|---|---|
| 10 | 25 |
| 25 | 30 |
| 50 | 35 |
| 75 | 40 |
| 90 | 43 |
Helmingur allra sniða liggur milli 30 og 39 stiga. Hrá 34 stig svara til hundraðsraðar 52 hjá karli og 41 hjá konu, og háa bandið opnast við 38 hjá körlum og 40 hjá konum. Hundraðsröð ber þig saman við fólk af þínu kyni og á þínum aldri sem tók þetta próf.
Annar þessara samanburða hreyfir varla nokkuð. Hinn er meðal brattari aldursáhrifa sem allt prófið sýnir.
Konur fá að meðaltali 35,0 stig og karlar 33,3, munurinn er 1,7 stig á fjörutíu stiga bili og næstþrengsta bilið af undirþáttunum sex hér, á eftir trausti. Aldurinn gerir miklu meira: karlar fara úr 32,2 undir 21 árs í 35,8 eftir sextugt og konur úr 33,9 í 38,6. Hækkunin upp á 4,7 stig hjá konum er sú brattasta í þessum þætti. Í elsta reitnum eru um 250 manns af hvoru kyni, svo þann enda ferilsins má lesa sem vísbendingu.
Samvinnuþýði er sex venjur fremur en ein, og þessi venja dregur settið saman betur en nokkur hinna: 0,65 við hinar fimm samanlagðar. Hreinskilni kemur næst þeirra með 0,58 og þá hjálpsemi með 0,47. Utan þáttarins togar skyldurækni fastast með 0,44 og varfærni með 0,34.
Í vinnu er þetta munurinn á ákvörðun sem er spurð spjörunum úr og ákvörðun sem er kinkað í gegn. Há stig halda fundum kurteisum og kyngja smáu ranglæti sem kostar meira að nefna en að bera, og þess vegna er auðvelt að vinna með þeim fram að vikunni þar sem eitthvað þurfti að segjast. Lág stig eru ástæðan fyrir því að vond áætlun deyr inni í herberginu frekar en úti í rekstri, og þau greiða fyrir það með stemningunni á leiðinni þangað.
Í nánum samböndum vegur þessi kvarði þyngra en nokkur annar í þættinum. Há stig halda hitastiginu niðri, og áhættan safnast utan sjónmáls: fyrirkomulag sem enginn athugaði, óskir sem voru aldrei sagðar upphátt, maki sem kemst að því þremur árum síðar að ferðirnar voru aldrei það sem beðið var um. Lág stig eru auðlesin og loftið hreinsast jafnóðum, en hávaðinn sem fylgir er raunverulegur og hann lendir á sama fólkinu aftur og aftur.
Efst á kvarðanum liggur málið ekki í því að læra að rífast. Það liggur í augnablikinu þar sem já-ið fer út á undan hugsuninni sem á að bera það, því í því bili safnast reikningurinn upp. Neðst á kvarðanum liggur ávinningurinn í tímasetningu og hljóðstyrk fremur en innihaldi: andmælin eru yfirleitt rétt, og sömu andmæli klukkutíma síðar og helmingi styttri kosta ekki neitt.
Erfðirnar eiga stóran hlut og eiga hann alls staðar í líkaninu. Tvíbura- og ættarrannsóknir á stóru fimm lenda hvað eftir annað í sama hverfi: nálægt helmingi þess sem greinir fólk að má rekja til meðfædds munar, og megnið af afganginum til reynslu sem systkin undir sama þaki deila alls ekki. Svigrúmið er raunverulegt, en röðin sem fólk stendur í raskast lítið þótt heill áratugur líði milli mælinga.
Þessi kvarði er samt einn af þeim sem færast til. Samvinnuþýði rís gegnum fullorðinsárin, mynstrið sem rannsakendur kalla þroskaregluna, og sáttfýsi og hreinskilni bera saman nánast alla þá hækkun innan þáttarins: þrjú til fimm stig milli yngstu og elstu hópanna, á móti um einu stigi hjá hjálpsemi. Viðmiðin bera saman ólíkt fólk á ólíkum aldri á sama tímapunkti, svo hallinn er tilhneiging en ekki áætlun.
Ein tala segir samt ekki hvað samsetningin gerir. Há sáttfýsi við hlið hárrar ákveðni er samningamaður. Sama talan við hlið lágrar ákveðni er manneskjan sem sendir andmælin sín í skilaboðum þremur dögum eftir ákvörðunina. Keypta greiningin vinnur einmitt á þessu plani.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Útgáfan með 300 atriðum mælir sáttfýsi með 10 fullyrðingum og sú með 120 atriðum með fjórum. Sjö af tíu eru orðaðar gegn eiginleikanum, aðeins hreinskilni fer hærra með átta og tveir kvarðar í viðbót standa í sömu tölu. Í stuttu útgáfunni eru öll fjögur atriðin öfug, og þannig eru einungis fjórir kvarðar prófsins byggðir. Öfugu svörunum er snúið við fyrir samlagningu og summan borin við viðmiðatöflu fyrir kyn og aldursbil.
Alfa sýnir hversu vel fullyrðingar sama kvarða falla saman. Í rannsóknum er 0,70 og hærra talið traust. Við reiknuðum þessar tölur sjálf úr opnum gögnum Johnsons, svo hægt er að bera þær saman við birtar tölur.
Fullyrðingarnar standa ekki á þessari síðu að yfirlögðu ráði. Fólk svarar öðruvísi eftir að hafa áttað sig á því hvert atriðin stefna, svo orðalagið bíður þangað til mælingin er hafin.
300 spurningar · um 35 mínútur
Taka langa prófið120 spurningar · um 15 mínútur
Taka stuttu útgáfunaÓkeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Dragðu merkið þangað sem þú telur þig standa gagnvart öðrum, svaraðu svo fullyrðingunum og sjáðu hversu langt ágiskunin var frá. Þessi kvarði liggur nálægt miðjunni af þrjátíu talið.
0 þýðir lægra en næstum allir sem tóku prófið, 100 þýðir hærra en næstum allir.
Þetta er ágiskun, ekki mæling. Prófið ber svörin þín saman við viðmið úr raungögnum.
Ekki eitt og sér. Kvarðinn telur hversu greiðlega ágreiningur fær að sjást, og sýnilegur ágreiningur reynist gagnlegur álíka oft og hann reynist dýr. Lág stig frétta fyrr af vandamálum og fá sjaldnar kurteisu útgáfuna af sannleikanum. Dýr verður eiginleikinn fyrst þegar lágt stig stendur við hliðina á bráðlyndi.
Ekkert þeirra. Hátt stig kaupir frið og greiðir með því sem aldrei var sagt. Lágt stig kaupir skýrleika og greiðir með núningi. Miðbandið, þar sem fjórir af hverjum tíu standa, er ekki málamiðlun heldur rofi: eftirgjöf þar sem hún kostar lítið, festa þar sem hún kostar mikið.
Vegna þess að ódýrasta leiðin til að spyrja um það að rífast ekki er að spyrja um rifrildið sjálft. Sjö af tíu vísa frá sáttfýsi í löngu útgáfunni og öll fjögur í þeirri stuttu, sem á við um fjóra kvarða prófsins alls. Samþykki í hverri einustu línu ýtir stiginu hér því niður en ekki upp.
Samvinnuþýði er þátturinn og sáttfýsi einn af sex undirþáttum hans, sá sem stendur næst heildinni: 0,65 við hinar fimm samanlagðar. Leiðir geta samt skilið. Sú manneskja sem gefur greiðlega eftir en treystir engum lendir í miðbandi þáttarins þrátt fyrir hátt stig hér.
Örlítið. Konur fá að meðaltali 35,0 stig og karlar 33,3, munurinn er 1,7 stig á fjörutíu stiga bili og næstþrengstur af undirþáttunum sex í þessum þætti. Tölur af þessu tagi lýsa meðaltölum hópa og spá engu um neinn einstakan mann.
Alfa reiknast 0,77 fyrir útgáfuna með tíu fullyrðingum og 0,71 fyrir þá með fjórum, hvort tveggja úr opnu gögnunum frá Johnson. Báðar tölurnar duga til mælingar og báðar liggja lágt í þessu prófi: af kvörðunum þrjátíu heldur aðeins athafnasemi verr saman með 0,73.
Langa prófið gefur þessum undirþætti 10 fullyrðingar og gerir það sama við hina tuttugu og níu. Stutta prófið notar fjórar á hvern og tekur um þriðjung af tímanum. Hvorugt kostar neitt, hvorugt biður um skráningu, og hundraðsraðirnar birtast um leið og síðasta svarið er komið inn.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax