Ano ang sinasabi ng pananaliksik
Ang Conscientiousness ang pinakamaaasahang panghula sa Big Five para sa mga bagay na talagang pinapahalagahan ng tao. Sa malalaking pag-aaral, hinuhulaan nito ang performance sa trabaho sa halos lahat ng hanapbuhay, ang grado sa paaralan, at maging ang kalusugan at haba ng buhay, bahagyang dahil mas sinusunod ng mataas dito ang payo ng doktor at mas kaunti ang pabaya nilang panganib na kinukuha. Walang ibang domain na ganito kalawak ang praktikal na bakas.
Inilalagay ng mga pag-aaral sa kambal ang pagkamana nito sa gitna ng saklaw ng Big Five, mga kalahati ng pagkakaiba sa pagitan ng mga tao; ang natitira ay galing sa kapaligiran at sa mga pagkakataon ng buhay. Dito rin makikita ang pinakamalakas na galaw ayon sa edad sa buong modelo: tumataas ito habang pumapasok ang tao sa trabaho, pamilya, at responsibilidad, isang pagbabagong tinatawag ng mga mananaliksik na maturity principle. Nananatili naman ang ranggo: ang mas disiplinado sa dalawampu ay malamang na kabilang pa rin sa mas disiplinado sa animnapu.
May matibay na lokal na konteksto ang katangiang ito. Sinuri nina Church at Katigbak ang trait lexicon ng wikang Filipino, mula sa halos 6,900 na pang-uring naglalarawan ng tao, at lumabas na saklaw na saklaw ng mga domain ng Big Five ang bokabularyo natin. Nakita rin sa kanilang mga pag-aaral na nauulit sa sample ng Pilipino ang istruktura ng NEO-PI-R. Sa MAPA ng Loob naman, ang panukat sa wikang Filipino mula sa UP Diliman, binubuo ang domain na ito ng pagkamasikap, pagkamapagplano, pagkaresponsable, at pagkamaingat, halos kaparehong hanay ng anim na facets na ginagamit dito.
May tapat na hangganan din na dapat sabihin. Bersyong IPIP ito ng NEO PI-R, hindi ito adaptasyon sa wikang Filipino ng NEO at hindi ito kamag-anak ng PPP, PUP, o MAPA ng Loob. Nagmula sa mga sample na nasa wikang Ingles ang norms na ginagamit natin, at ipinakita mismo ng grupo ni Church na iba-iba ang kilos ng ilang aytem sa magkakaibang kultura. Kaya maingat basahin ang paghahambing ng hilaw na profile sa pagitan ng bansa, samantalang matatag pa rin ang pagbasa sa loob ng isang pangkat. Sa tabi nito, matagal nang binubuo ng Sikolohiyang Pilipino ni Virgilio Enriquez ang sarili nating bokabularyo sa pagkatao.