Úthverfa · Undirþáttur E1
Hlýja er hitastigið í samskiptum þínum: hversu greiðlega þú tekur fólki og hversu opinskátt það sést. Kvarðinn segir ekkert um hvað þú vilt hafa marga í kringum þig. Hátt stig hleypir ókunnugum inn á fáeinum mínútum, lágt stig heldur kurteisri jafnhæð þangað til manneskjan hættir að vera ókunnug.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Kvarðinn mælir hitastigið í kynnum: hversu fljótt þér verður rótt hjá nýrri manneskju, hversu áreynslulaust kunningsskapur verður til og hversu greinilega hinn aðilinn sér að þér líkar við hann. Ekkert atriðanna spyr hversu margir mega vera í herberginu og hversu lengi þú endist þar. Vinsemd og félagsþörf eru tvær spurningar, og þessi síða snýst um þá fyrri.
Undirþátturinn liggur á mjúku hlið úthverfu en ekki þeirri sem drífur áfram, og þess vegna teygir hann sig lengra inn í samvinnuþýði en nokkur annar hluti þáttarins. Af þeim 36 pörum sem tengja kvarða úr öðrum þættinum við kvarða úr hinum eru tvö þéttustu bæði hans: hjálpsemi með 0,59 og traust með 0,51.
Talan lýsir hvíldarhita en ekki mannasiðum. Í brúðkaupi hjá frændfólki verður viðmótið hlýlegt hjá nánast öllum, og í vegabréfaskoðun verður það formlegt hjá nánast öllum. Kvarðinn spyr hvert þú fellur aftur þegar ekkert sérstakt er beðið um og hvaða viðmót kemur af sjálfu sér. Sú stilling er nógu stöðug til að mælast.
Enska heiti kvarðans er Friendliness, en í rannsóknahefðinni ber sama svæði nafnið Warmth og eldri skrif ræða það sem aðlöðunarþörf. Íslenska heitið sækir í miðjuna af þessum þremur. Fullyrðingarnar eru frjálsar til afnota og koma úr atriðaskrá Johnsons.
Þrjú hugtök standa svo nálægt að þau ganga inn í hvert annað í daglegu tali, og hver ruglingur breytir því hvað talan hér þýðir.
Hlýja er hitastig og félagslyndi er höfðatala. Parið fylgist þéttar að en nokkuð annað í prófinu fyrir utan kvíða og streituviðkvæmni, 0,75, og gengur samt í sundur: manneskja sem er hlý í tveggja manna tali getur haft nákvæmlega enga löngun í fullt herbergi. Meðaltölin skilja líka leiðir, 34,98 hér á móti 30,62 þar.
Að líka við fólk og að gera eitthvað fyrir það eru sitt hvor hreyfingin. Hjálpsemi mælir það sem fer úr höndunum og er kvarði í samvinnuþýði, hinum þættinum, meðan þessi mælir hversu hratt þú hlýnar yfirleitt. Þau mynda þéttasta parið af þeim 36 sem tengja þættina tvo, 0,59, og þess vegna renna orðin saman.
Lágt stig er stilling en ekki ótti. Það sem daglegt tal kallar feimni á heima á öðrum kvarða, félagslegu óöryggi í taugaveiklun, þar sem manneskjan sækist eftir samneyti og kvíðir fyrstu mínútunni. Kvarðarnir toga hvor á móti öðrum, mínus 0,59, fjórða sterkasta neikvæða bandið af 435 pörum, og lýsa samt ólíku fólki: það er hægt að kunna vel við sig meðal ókunnugra og sjá enga ástæðu til að hlýna strax.
Kvarðinn liggur frá því að vera opin bók við fyrstu sýn yfir í það að opna sig eftir kynni, og hvor stillingin sem er gengur upp. Hvorugur endinn er betri manneskja. Það sem breytist er hver fær hlýjuna fyrst.
Þér líkar við fólk áður en það hefur gefið tilefni til þess, og það sést í svipnum áður en fyrsta mínútan er liðin. Þess vegna sendir hópurinn þig til að taka á móti nýja fólkinu. Reikningurinn er sá að hlýjan kemur á undan matinu: viðkunnanlegi gesturinn og sá sem hefði mátt halda í hæfilegri fjarlægð fá sömu móttökur.
Fólk finnur sig velkomið hjá þér eftir örfáar mínútur. Þessi áreynslulausa hlýja opnar dyr og byggir tryggð hraðar en nokkur tækni gerir.
Þú tekur fólki kurteislega og heldur hlýjunni þangað til hún á sér stað að fara. Nýtt herbergi fær jafna og formlega útgáfu, svo það tekur tíma að sjá hversu vel þér líkar við manneskjuna á móti. Af því að hlýjan er ekki sjálfgefin getur sá sem fær hana treyst því að hún hafi verið meint. Kostnaðurinn er fyrsti klukkutíminn, þegar stillingin les sig sem kuldi.
Hlýjan hjá þér er ósvikin en skömmtuð. Fáir komast inn í innsta hringinn, aðrir mæta fyrst kurteisu og aðeins svalara viðmóti.
Um fjögur snið af hverjum tíu lenda í miðbandinu, þar sem hlýjan er venjuleg án þess að vera samstundis. Nýr aðili hittir fyrir opna útgáfu og sú fyllri kemur nokkrum samtölum síðar.
Lágt, meðal og hátt fylgja hundraðsröðinni 30/40/30, þeirri skiptingu úrtaksins sem Johnson notar. Kvarðinn mælir hversu fljótt hlýjan birtist en ekki hversu mikið þér er annt um fólk: mörgum lágum stigum fylgir djúp tryggð við þau fáu sem hleypt var inn.
Hráa talan er summa tíu svara og liggur því á bilinu 10 til 50. Ferillinn hér að neðan byggir á 135.947 loknum sniðum og hallar upp á við: meðaltalið 34,98 er hærra en á öllum öðrum kvörðum úthverfu nema glaðlyndi.
| Hundraðsröð | Hrátt stig |
|---|---|
| 10 | 24 |
| 25 | 30 |
| 50 | 36 |
| 75 | 41 |
| 90 | 46 |
Helmingur allra sniða liggur milli 29 og 40 stiga og miðgildið er 35 hjá körlum og 37 hjá konum. Þess vegna standa sömu hráu 35 stigin í 51. hundraðsröð hjá karli og þeirri 43. hjá konu. Hundraðsröð ber þig saman við fólk af þínu kyni og á þínum aldri.
Kynjamunurinn hér er hófstilltur. Aldurinn er hitt: á honum fer kvarðinn í öfuga átt við sinn eigin þátt.
Konur fá að meðaltali 35,66 stig og karlar 34,05, munur upp á 1,61 stig og sá þrettándi stærsti af kvörðunum þrjátíu. Aldurinn segir meira. Úthverfa í heild sígur niður í um 191 stig eftir sextugt, úr 208 hjá yngstu konunum og 201 hjá yngstu körlunum, en hlýjan fylgir ekki með: karlar fara úr 34,4 í 35,5 og konur úr 36,0 í 37,2. Af undirþáttunum sex bætir þessi mestu við sig með aldrinum, meðan félagslyndi tapar fjórum stigum og spennuleit tíu.
Úthverfa skilar einni tölu fyrir sex ólíka vana, og enginn kvarði prófsins er víðar tengdur en þessi: hann nær 0,5 eða hærra við sex af hinum 29. Innan þáttarins liggur hann þéttast við félagslyndi, 0,75, næstþéttasta par prófsins á eftir kvíða og streituviðkvæmni, þá glaðlyndi 0,64, ákveðni 0,54, spennuleit 0,33. Sterkasta bandið út fyrir þáttinn er neikvætt, mínus 0,59 við félagslegt óöryggi.
Í vinnu vinnur hátt stig hluta verksins áður en verkið byrjar. Viðskiptavinurinn slakar fyrr á, nýi samstarfsmaðurinn hættir að vera nýr á einum degi, og upplýsingar berast til þín af því að fólki þykir gott að segja þér hluti. Kostnaðurinn er sá að þægilegheitin eru lesin sem samþykki. Lágt stig les sig sem fagleg fjarlægð, og hún nýtist þar sem á að rýna í tölur eða semja um verð.
Í nánum samböndum sést munurinn skýrast. Hátt stig heldur breiðum hring volgum, en makinn tekur stundum eftir að sömu móttökur fara til allra og vill útgáfu sem enginn annar fær. Lágt stig gefur þrönga hlýju sem fer ekki á milli mála: innan hringsins efast enginn um sæti sitt, meðan þau sem standa fyrir utan geta árum saman haldið að þau hafi aðeins verið umborin.
Vöxtur hér snýst sjaldnast um að verða hlýrri manneskja. Í efri endanum liggur vinnan í því að greina á milli þess að líka við manneskju og að treysta henni, sem kvarðinn gerir ekki fyrir þig. Í neðri endanum snýst hún um merki: hlýja sem kemst aldrei út vinnur ekkert í heiminum, og eitt sýnilegt smáatriði skilar meiru en ný skapgerð.
Talan er hvorki gjöf né val. Þegar breytileikinn milli fólks er brotinn upp í tvíburagögnum situr arfurinn eftir með nokkuð stöðugan hlut, á bilinu fjögur til sex tíundu eftir kvarða og aðferð, og afgangurinn skýrist fremur af því sem hendir hvert barn fyrir sig en af heimilinu sem systkinin deildu. Sú skipting setur hvorki lás á neitt né opnar dyr upp á gátt. Röðin innbyrðis er þrjóskust: sá sem tekur fyrstur á móti nýju fólki í tvítugum hópi gerir það enn tíu árum síðar.
Hæðin sjálf þokast hins vegar upp, og innan síns þáttar er kvarðinn sérstakur fyrir það. Bæði kynin bæta við sig um einu stigi frá yngsta hópnum til þess elsta, meðan félagslyndið og spennuleitin undir þeim gefa eftir. Fólk virðist halda áhuganum á fólki og sleppa fjöldanum. Töflurnar bera saman ólíka árganga á sama tíma, svo hallinn er mynstur í hópnum en engin spá um þína leið.
Ein tala getur ekki sagt hvernig hlýjan þín hagar sér við hliðina á hinum 29 kvörðunum. Hátt stig undir hárri ákveðni stýrir herbergi allt öðruvísi en sama stig undir lágu trausti. Það er lagið sem keypta greiningin vinnur á.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Í útgáfunni með 300 atriðum standa tíu fullyrðingar að baki hlýju og fjórar í þeirri með 120. Fimm af tíu eru öfugt orðaðar, svo það lækkar stigið að samsinna þeim. Hvert svar vegur 1 til 5, öfugu atriðunum er snúið við og summan, 10 til 50, verður að hundraðsröð í viðmiðatöflunni fyrir kyn þitt og aldursbil.
Alfa sýnir hversu vel fullyrðingar sama kvarða falla saman. Í rannsóknum er 0,70 og hærra talið traust. Við reiknuðum þessar tölur sjálf úr opnum gögnum Johnsons, svo hægt er að bera þær saman við birtar tölur.
Fullyrðingarnar eru ekki birtar hér. Orðalag sem hefur sést fyrirfram breytir svarinu sem það fær, svo atriðin koma fyrst fram þegar mælingin er hafin.
300 spurningar · um 35 mínútur
Taka langa prófið120 spurningar · um 15 mínútur
Taka stuttu útgáfunaÓkeypis, engin skráning, niðurstöður strax
Dragðu bendilinn þangað sem þú telur hlýjuna þína standa gagnvart öðru fólki og láttu prófið svara. Á þessum kvarða giskar fólk oft of hátt, því minnið sækir dæmin í hóp kunningja en ekki í herbergi ókunnugra.
0 þýðir lægra en næstum allir sem tóku prófið, 100 þýðir hærra en næstum allir.
Þetta er ágiskun, ekki mæling. Prófið ber svörin þín saman við viðmið úr raungögnum.
Úthverfa er þátturinn og hlýja einn af sex undirþáttum hans. Fylgnin við þáttinn er 0,83 og við hina fimm samanlagt 0,73, svo þau hreyfast saman án þess að vera skiptanleg. Manneskja sem heldur fjarlægð í fyrstu kynnum en er athafnasöm og glaðlynd lendir vel í miðbandi þáttarins.
Það gerist, og samsetningin er verð þess að þekkja. Kvarðarnir toga hvor á móti öðrum, mínus 0,59, svo þetta er ekki algengasta myndin. Félagslegt óöryggi snýst um kvíðann fyrir fyrsta skrefinu og þessi kvarði um hitann eftir að samtalið fer af stað, svo sú sem á erfitt með að byrja getur verið hlý um leið og einhver annar byrjar.
Konur fá að meðaltali 35,66 stig og karlar 34,05, munur upp á 1,61 stig á fjörutíu stiga bili og miklu minni en dreifingin innan hvors kyns. Ásamt glaðlyndi ber þessi kvarði mestallan hóflega kynjamuninn sem mælist á úthverfu í heild. Þetta eru hópameðaltöl og spá engu um tvær tilteknar manneskjur.
Ekki í þessum gögnum, og það er óvæntasta talan á síðunni. Úthverfa í heild tapar um níu stigum hjá körlum og sextán hjá konum frá yngsta hópnum til þess elsta, mest í gegnum félagslyndi og spennuleit, meðan hlýjan bætir við sig um einu stigi. Í elsta reitnum standa um 250 manns af hvoru kyni, svo þann enda á að lesa sem ábendingu.
Alfa mældist 0,890 fyrir útgáfuna með tíu fullyrðingum og 0,815 fyrir þá með fjórum, hvort tveggja úr opnu gögnum Johnsons. Það setur kvarðann jafnfætis félagslyndi efst í úthverfu og inn í bestu fjóra kvarða af þrjátíu. Stutta formið lætur eitthvað af nákvæmninni af hendi og fær hraðann í staðinn.
Hlýja er einn af þrjátíu kvörðum sem koma í sömu setu. Lengri leiðin spyr tíu fullyrðinga um hvern þeirra og skilar skörpustu myndinni, styttri leiðin fer yfir sama kort á broti af tímanum. Hvorug kostar krónu og hundraðsraðirnar birtast strax.
Ókeypis, engin skráning, niðurstöður strax